mercredi 30 avril 2008

ficcion7

Totjorn se mestrejar. Pas cridar. Non pas cridar. Lo manual disiá qu’un bon pilota serva totjorn tot lo contraròtle. E çò que fa un pilòte de las bons es mai que tot, aquela volontat bandada com’un arc, que laissa ren veire, que pensa qu’a la bona decision qu’es a mand de prendre, a la que lo salvara el e l’equipatge, e la cargason. Aqui lo bon pilòta.

D’un còp se pensèt que los mòts se revertan qualquas còps fòrça , per exemple pilòta e piòta. Solide que Sofia èra una piotassa.

Mas que li veniá d’asenadas parièras ?. Èra a mand de venir fat ?

N’empècha qu’i aviá una mena de vida que s’èra desvelopada dins lo conduch. Una vida qu’èra pas de creire que semblable un pichòt nivol blanc, just un pauc mai espès, e que trobava de que, se repassimar ambe los demais de l’usança. Poa ! Qu’èra una vida speciala que s’acrencava als cambas de pilòtas, specialamant lo qu’es oblidat per sa copilòta, sonada Sofia. La filha que pren des banhs al lach de sauma, òc coma Cleopatra.

E que la sauma èra ela, sens dobte , que se trachava pas gaire de Bob, lo cap de mission, lo responsable . E que mai i soscava e mai se disiá qu’aquèla putaranha voliá lo bandar, oc vòli dire lo tuar. Sabiá pas per de qué. Mas pichòt a pichòt , chac a chauc , s’escalprava una idèa mai que clara del sicut , per pas dire mai ont se trobava , que lo sicut li montava dusca las aurelhas , e que lo Bob se soveniá pas d’aber après de nadar , entre la quitia formacion al comandament del Pofre, onte foguèt praquò recebut primièr de la promocion , sià un detsenat de coratjos , qu’o voliá tanben, coma el descubrir los espandis infenits, l’enebriant plaser de rescontrar d’autras creaturas, levat dins un conduch d’escobilhas…

Avia ensatjar d’apprendre de nadar, mas coma aviá pas pè, s’èra pas sentit lo vam de dabalar l’escala que despareissiá dins l’aiga negra, que lo centre venia d’inaugurar. Solide qu’aviá pas clavat l’uèl de la nuèch per causda d’una rabia de dents. Alara refusava de metre lo quite artèlh. Cò que pròva que teniá un sacrat nas, qu’èra nascut benastruc ; que son amic de l’escòle morèt aquèl jorn sorne, minjat per una bèstia que degun coneissia pas, e que podiá cambiar d’aparençia e même venir transparénta coma de veire, dins l’aiga. Un cameleon de très quintals ; qu’en agantèt un brave quintal còp sèc. E adiu Digabèl ! mòrt negat e minjat d’un còp de caissal e que ren ne’n venguèt aflorar la susfacia. Pas sonque una gota de sang ? Adiu mon amic.

Alara Vertolhon , faguèt envetjar d’electricitat dins la piscina, e quicòm de pesuc ne’n sortiguèt en refanhant grèu, e sautèt en corrent dins lo bòsc pròche. E Vertolhon volguèt que los escolans tornan dins l’aiga mas totes desobièron. Tot aquò s’acabèt prompte tre que los estudiants de darrièra annada, demandèron a Vertolhon de far ren que tres o quatre va e ven dins l’aiga, per veire e los assegurar. L’autre sarrèt las dents a se far petar la temporala , tustèt del pè, e se’n tornèt al sèu burèu.

Mas çò que compreni pas ièu, es de consi totjorn l’esperit s’envòla endacòm mai.Mème dins las piègers circonstançias, ambe l'estat perilhos ont se trobava. Consi se far que, presonièr dins l’escuritat d’un tudèl estrèch, que nòl lo poirit, e onte l’espèran, se sab pas quantas bestias curiosas, lo Bob se troba encara lo temps de soscar de nadacion , o del paure Digabèl, que per dire, sa veusa toquèt pas gaire coma pension d’accident del trabalh…Cò que la companhia e lo Vertolhon reneguèron de reconeisser, estant que son espos aviá disparegut d’a fons a cima, e que ren provaba pas que s’èra pas sortit viu de l’afar, coma Jonas del ventre de la bèstia, se volètz, e que sia pas en trin de beure un còp a nòstra santat, amb’ qualquas filhas lubricas…

Mas qu’i es tornat.

Bob se sièt tornamai. Sentissiá la vibracion de la còca. Se levèt e trapèt l’òrle del trauc. I tornèt tres còps dabant de s’arrapar. Notèt ambe un frenit qu’auriá pas la quita fòrça, tornamai d’o far; se per malastre li arribava de cabuçar encara, ambe una bèstia al cuòl. Al revers, un còp plaçat los genolhs contre la paret circularia de titanium, d’un costat, e l’esquina de l’autra man, capitèt de s’enauçar mai lèu. Sai que s’acostumava..

Es aital que passèt lo caireforc de la bèstia coma la sonèt e contunhèt sens tròp se pausar de questions. Biais de parlar que , praquò, una question n’aviá una de sagrada, que lo tafurava serios. Un còp arribat a luòc ont la bestia èra venguda li chucar las cavilhas , puèi lo pompilh puèi la cueissa drècha, que per astre en tombant l’aviá espotida ; e ben se demandèt s’i avià pas dins una autre canton sa sòrre, o son fraire, o tota una tropelada atalentas de lo lecar dusca la mesolha…

Un còp mai li venguèt la galinada. Un còp mai gulèt coma un brau que trobarià dins un canton de son cervèl lo remembre de son parèlh de coconhètas, escartairada per un carnsalièr e penjada coma una bandièra despoderada que fariá cantar un cocut al fons d’un trauc de pibol.

-« Ajuda ajuda, Sofia… » cridèt

Mas ren boleguèt. E lo portanèl demòrèt tampat.

Alara Bob sentiguèt las lagrèmas li tombar.

****

Tota pròcha, pas gaire mai que dètz mètres aluènhada Sofia quitèt de beure lo cafè. Li aviá sembla d’ausir un cridal. Mas sabètz que dins la fusada , nais una mena de bruch de fons, que sabi pas d’onte ven, mas que fa coma una melodia que tinda a las aurèlhas una setmana encara aprèp lo retorn al pòrt. Curios mas aquèl mescladis de sons aguchs o grèus produsis a la longa una ebrietat, que dona la sentida de viure quicòm d’afogant, d’estrambordant, que vos buta, a escotar, a cantar en mesura, en tapant del pè. Brèu un estrambòrd vos enauça en defora de vos, al milhor de vos.

********

Sofia acabèt lo cafè e n’aprofechèt per escampar lo demai del recapte. S’arrestèt la man sul portanèl dels rebuts, e faguèt mièj torn en repotegant. Tornèt pausar las escobilhas sus la taula…

Prenguèt en partant un platèu ambe de mangiscla.

Sofia se disiá que n’aviá un sadol de far la femna d’ostal. Subretot ambe un tipe coma Robèrt que l’aviá quita pas arregardada, e que foguèt impolit al possible, al moment de l’ajudar aimablament d’eissugar lo lach de la sauma que costava una fortuna. D’òmes n’aviá son confle. E los de la raça de Bob l’insuportavan. « A era pas de la mena tripotaire, qun vici òrre deviá amagar encara mai ? »E me laissarái pas far. « Quand me pensi , que ièu vau lo trobar francament, en femna onèsta, per li dire , e Bob fasèm l’amor ? E que l’autre sangglaçat me mesprèsa d’un còp d’uèlh, me buta defora en disent de tornar al trabalh ».

Mas qual li aviá dich, jurat, promès que lo Robert èra un marran ?

En tot cas li aviá fach pagar, una prumièra venjença. A lo Vertolhon se trufèt d’èla ? Pel còp se l’èra fendasclada la cara , ambe l’enregistrament audiò. E tot lo monde que cresian ara , que lo Bob e ela fasian pas qu’una longa estuda del Kama Sotra.

Estranh mas un còp encara, Sofia creseguèt d’ausir un cridal. Sortiguèt de la cosina amb lo platèu onte i aviá un orange un boçin de formatge, una boita de riz cantonièr, una dorna pichona de vin, e un tròç de pan en forma de còr. Bèl lo pan.

Robèrt saviá pas encara, mas Sofia se’n anava portar de noiridura a sa sorre bessona, qu’ estatjava a l’estatge darrièr, la onte aviá trobat lo catas negre, que los podia pas endurar los catasses, a causa dels pels , que li donavan d’allergias a ne crebar.

Paura sorrèta que se laguiava amont sens poder sonque arregardar la tele que totes los circuits intranet e videò èra debrancats per estalviar l’energia. Alara Silvia tricotava o legissiá un libre vièlh, dins la lenga venguda ara universala de la vièlha Tèrra : l’oquitan. Èra pas de creire, qu’èran bessonas de tant qu’avian pas los meteisses gosts .

Ela asirava de legir, de cordurar, de brocar, de pintrar, tot çò qu’agradava mai que fòrt a Silvia… Ela li plasiá de dançar , de cantar, de minjar , de rescontrar d’òmes e de los alucar.

Paure Robert , saviá pas çò que perdiá ambe ela.

Se prometèt de lo mettre de genolhons abant la fin del viatge. Fe de Sofia

****

mardi 29 avril 2008

Mureth 1213. J .Anglade

Lo rei Peire d’Aragon va ambe sa mainada

Ambe tota sa gent de sa terra mandada,

Qu’a tant de granda companhia e bèla ajuda

A tots dis e espausa son prèfatch

Que vòl anar a Tolosa combatre la crosada

Que gastan e destrusan tota l’encontrada,

Que lo comte de Tolosa lo prega de l’aparar,

Que sa terra sia pas arsada ni malmenada ,

Que n’i a pas cap de tòrt, ni falta, per persona .

« E qu’es mon cunhat, qu’a ma sòr esposada,

« E ieu a son filh l’autra sòr maridada,

« Anirai lor ajudar contra aquelses paucsvals

« Que los volon pas que lo deseiretar. »

« Los clergues e los Francès volon desereitar

« Lo comte mon cunhat, de sa terra caçar,

« Sens tòrts e sens faltas qu’òm pòsca i trobar :

« Mas sonque que lor plai, de lo despolhar.

« E pregui mos amics, los que volon m’ondrar,

« Que pensen de se provesir e lors còrs armar,

« Que d’aici un mès, voldrai passar los pòrts

« Amb totas las companhias qu’amb ièu voldràn anar

E els repondèron : « Senher, aquò’s de bon far ;

« Jà de ren que voldriatz, volem vos contrariar. »

Talèu partiguèron e se van s’adobar.

Cadun al melhor que pòsca, se preissa de s’aprèstar;

Baratan e manlevan per lors còrs arrenjar .

E los rei manda a tots que pensan de cargar

Los saumièrs e los cars, car es prèp d’estivar,

E trobaran las terras e los prats reverdejats

E los aubres e la vinha menudament fuèlhats.

Mentre lo rei d’Aragon pensa de ben avisar,

Lo comte, lo de Tolosa , se prenguèt de pensar

Que pòd anar als Pujòls la vila recobrar (vèrs 2888)

…..

Ensatg de revirada "moderna" de la cançon de la crosada , extraches tirats de la "Batalha de Mureth" de J Anglade.

samedi 26 avril 2008

ficcion 6

Doçament, que s’agissia pas de tombar al fons del potz, entamenèt la davalada. Se sentiai pesuc. Comprenguèt que la quicha de l’èr començava de creisser. Li semblava d’alenar mal, e que la susor li gotava dins los uèlhs, e que trimava tant e mai per alisar pas. Sentia lo batement del sang dins las tempas.

S’engulhèt dins lo trauc. Mas butèt sus quicòm de mòl e gròs que tampava la dubertura. Alenava sens poder contraròltlar sos moviments. Avia la sentida d'una urgençia mas benlèu que lo sang jà enaigava pas pron la cervèla, que l’espaventa li aviá levat las fòrças e las possibilitats de rasonar. Butèt fòrt la causa mofla qu' i aviá davant. N’i demorava pas qu’a dintrar las cambas que pindolavan defòra, dins lo conduch principal. Praquò notèt que dins aquela part las escobilhas s’èran amolonadas, que probable lo sistèm per aici marchava pas pus.

Es alara qu’una alarme tindèt endacòm. E que d’un còp lo sas principal se dubriguèt . E que foguèt tirat de sa sosta pels pès. Lo demai s’en sovenguèt pas.

Se despertèt, en ofegant, jagut sul costat, lo morre pressat sus la tòla del sas. Li faguèt una mièja orada per se recaptar. La manca d’aire de segur. Èra tornamai al fons d'un trauc. Se pensèt qu'èra una mena de mite de Sisife. De se levar sul coide li demandèt un esfòrç gigant. Lo cap en re gaitèt cap als estages superiors. Encara que s’i vesiá mal. Quicòm trebolava davant sos uèlhs. Dins lo clarabrun se demandèt per de qué tot li pareissia ambe de contorns treblats. Fin finala lo metèt sul compte del grand lassitge que sentissiá, coma se veniá de marchar entre des quilomèstres, o de trabalhar en apesantor mai d’una jornada de temps universals. Puèi, una autra idèa venguèt qu’i disiá de tornar montar lèu. Que la sortida se trobava al nivèl de la cosina onte lo portanèl èra pas clavat. Marchava pas lo varrolh electròmanhetic. L'avia senhalat al cap de la darrièra mission. Enfin li tornèt los eveniments passats que l’aviá condusit onte n’èra. E a Sofia, son enemiga personala, qu’ensatjava de lo tuar. Clar de comprendre que calia pas comptar sus son ajuda. Que podiá gular com’un ase, que la Sofia lèvariá pas un det e que solfinès que sia encara viu, e que lo devinhe dins son trauc, tal un vèrm, alara li sufiriá d’escampar quicòm de pesuc, per l’assucar pel compte. En esperant qu' una autra idèa encara mai òrre li vengue pas que li donava la galinada : e se la fòla li escampava d’aiga bolhenta o d’acide o vai t’en saber que !

Sul pic se diguèt que lo sabia pas salvat. Devia lo creire encar clavat dins lo ròdol onte s'èra espandit son lach. Qu’i aviá pas de rason per que l’asire aital. Benlèu se podia que la prengua l'enveja de lo tuar, mas lo torturar non ? Mas tanlè pensat son optimism prenia son auçada e se metia de tremolar.

Se sietèt, pèi se genolhèt. Puèi d’un pè sus l’autre se quilhèt. D’en bas, lo sas revertava un pauc l’engolador d’un embuc. Se donèt de mal per s’enauçar e capitar de se calar entre las parets. Sentiguèt la susor gotar sus las mans. Agachèt la mòstra. Fasiá doas oras que se rebalava dins lo tunèl vertical. Ne’n dedusiguèt, qu’a quicòm pròche, èri demorar estavanit entre una ora.

Mai que tot, subte, prenguèt consciença de la set. Avia una set del diable.

La dubertura del sas aviá fach un netejament. De tròçes de mofa verda se destacavan a plens ponhats. Li pareissiá qu’èra mai dificile de s’arrapar. Dabegadas manquava de tombar en re.

O mesurèt pas mas li calguèt mièja ora per passar doas estages puèi la forca onte s’èra rescondut just dabant lo bufal de las escobilhas. Èra pas de creire, mas se felicitava de son idèa. Aviá agut lo nas cròi. Sens l’existencia de la forca, tampada per la causa mofla e ben seriá ara en trin de viatjar defòra, jos la forma d’un million de particulas elementarias de carn. Que se se trova èra coma aquò que la vida èra apareguda sus la Terra o endacòm mai ; un paure tipe atomisat per una Sofia, deslargat dins l’espandi, per lo tudèl merdos d’una fusada. Sagrat Bob totjorn de rire. Totjorn trufarèl se diguèt. Parlava de longa d'el a la tresena persona coma dins los romans policièrs americans del sègle passat.

Bob s’arrestèt per alenar. Li semblèt d’ausir quicòm darrièr el. Bob gaitèt cap amont. Escotava a se’n far petar los osselons del timpan. Sas mans pegosas se sarravan sus una mena d’escala dintrada dins un lotjament e que devia pas servir que per las vesitas. N’aviá pas que las mans. Sentissiá que pudissiá la canhassa. Lo cap li prusiá. Gausèt pas de se tocar la cara vist que se sovenguèt de la plaga de la clòsca. Aviá los pelses d’empegats . Segur que la sang aviá quitat de rajar. Mas li calia sortir lèu que tot èra poirid pr’aici. Que se podiá pas se desinfectar lèu, anava trapar una infeccion seriosa. Ambe tot çò que transportava seriá pas estonant que de causas verinosas li dintran per l'alenar . Tornamai ausiguèt un fregament.

Subte o sentiguèt.

Quicòm li tocava als pompilhs.

Butèt del pè la causa que li tenia l’espardilha. Mas la causa resistèt. Coma fintava tant que podiá amont, se rendèt pas compte de çò que veniá de jos. Mas subran sentiguèt la causa li plegar la camba , o coma li lecar las cavillas, e montar dapasset. Bramèt de vam. E s’estavaniguèt pel second còp… Pel second còp cabuçèt coma una peira, levat que per astre la causa li serviguèt de matalas quant arribèt al fons del potz…

Urosament que la pesantor valiá la mitat de la valor universala, senon aprèp quinze mètres de cabuçada, se seriá fach espetar la closca coma una nose. Per astre la causa que demesèt la casuda moriguèt sul còp, en fasent Flac e se desconflèt doçament mentre que Bob se recaptava tan e mai de l'autre man. Bob vejèt que lo conduch èra tapissat de fials blancs e que pendolavan de menas de borrilhs.

Vomiguèt en fasent lo crid del corbastas.

jeudi 24 avril 2008

Liure

De son biais aqui çò que me diguèt un amic d'escòla vengut SDF.


Soi liure com’un aucèl

Content com’ un ase

Trufarèl com’ un grèlh

Uros com’Artaban

Soi liure coma lo vent

Qu’aquo’s pas possible

D’esser liure com’ieu

Demòra al Nòvòtèl

A la plaça Occitana,

Ai d’amics plasents e risolièrs,

Parlem de totas causas

E patin pala e patin cofin...

De la corsa del monde

De caumatge, del temps

De vin roge, de pan, de tabat

Ieu parli de la vida qu’avià

Un cop èra, al canton.

A la vida enfugida

Que sonque savi pas ont.

Praqu’o soi liure sul meu carton

Del pavat gelat de la placa Occitana

Amb la cigareta, lo litre,

E las pecetas crassosas

Que tombon dins l’escudèla

E lo mieu can que somià

D’òsses e de carn

De posca, de lum,

De camins prigonds

D’aiga linda de Tarn

Aici me sona lo "craspèc"

Me podetz venir veire

Nos trobarem un jorn

Qu' aici tot s’acaba

Ane i vendretz dapassèt

Vos assabentariai

Demandatz Bertranou, lo "craspèc"

Placa Occitana, al Novotel.

Oc o cal ben dire consi lo monde es bèl.


mardi 22 avril 2008

ficcion 5

La mòrt de la Zize me faguèt tombar las lagrèmas, la pensada sorna del sicut malastros onte me trobavi. Totjorn mon idèa tornava a l'imatge del conduch d’escobilhas, a la dubèrtura automatica del sas, que tardaria pas de petar coma un còp de canon. Al temps passat dins la galaria, a paupèjar, me venguèt l’idèa orre que la vida èra a mand de s'acabar, qu’èra pas qu’una question de minutas , de segondas benlèu, e la folia encadenada al prigond de mas circonvolucions cerebralas se deslarguèt coma una tempèsta, que me bandèri coma un arc entre las placas de titanium, de las sòlas duca’l còl. Que lo rastèl me cracinèt. Que, contra ièu, sens cap de volontat, sonque per reflèxe, me susprenguèt de tener l’alen coma un òme a mand de se negar. Levat qu'al revèrs, me voliai gardar l’èr dels palmons coma un ben precios, una golada de vida, per l' aparar del voide, e que seria pas l'aiga que me vendria emplenar las alveòlas pulmonarias, que totes serian esclafadas lèu, talas las bulas de chingòm. Solide dins qualquas minutas, revertaria un peis casut del sèu bocal, que bequèja, coetèja , alena en agachant a l'entorn de sos uèlhs grands alendats, l'èr treblat, sens ausir lo bruch vital de l’aiga, que vendra pas li portar a sas gaunhas ròsas l’indispensabla molecula d'oxigène.

D’aquela idèa m’escacalèri tal una cabeca. E trobèri ridicul de rire aital. Bob se risia tal un falord .

Rire. Diable! Un rire que rebombissia curiosament. Venia caluc lo Bob. Era pas la pena de s’acrencar a las parets metalicas, lèu i auria pas cap d’èr, èra pas la pena de tenir ton buf Bob. Era fotut lo Bob. Degun o saupria pas jamai son viatge per las escobilhas. Se passèt cinq bonas minutas aital que s'arrapava tal un cranc sus un ròc, plegat de mofa, a l’ora de la marèa bassa.
Puèi plan planet, una lusor pichona d’espèr s’aluquèt dins un canton de son èime. Un rai palle, lo mot es un pauc tròp fòrt, pas un quiti ulhauç, mas quicom coma la flamba tremolante d’un calèlh. Puèi de mai en mai fòrt. Carculèt lo temps, furgava los remembres poscoses . Quand de temps demòrava dubèrt lo sas ? De calcular aital, una viròla li trauquèt las tempas de tant s’espelforçava de trobar la responsa. Aquò foguèt una vertadièra benediccion quand , subte, li venguèt a la memòria, lo remembre clar del capitòl del manual que ne parlava :

….. Lo personal de vèlha contrarotlara un còp per setmana lo fonccionament del SAS de las escobilhas , e subretot l’estat del conduch . Subretot verificara amb sonh lo temps de dubèrtura del SAS que dèu pas subrepassar dètz secondas al risc major de menar a la depreissurisacion totala del Pofre, e a la mòrt de l’equipatge…

Lo mecanisme de caça de las escobilhas, usenças e comuns marchan per diferencia de quichatge entre lo dedins, a la pression atmosfèrica e lo defòra, lo voide perfach, segond lo quite principi de la propulsion a reaccion. Aquò’s autorisa una celeritat de salida pròcha de dos cent kilomèstres per ora . Los ensags del laboratòri mostran qu’aital , lo Pofre es aparat, de las projeccions malastrosas, principalament, los sistèms fondamentals d 'apròcha e de transmission, los ecrans de contraròtle, (visibilitat e veirinas), lo sistèm de propulsion, los reactors, lo sistem energetica ambe los panèls electrò-generators e captadors de particulas .

Qu’ aprèp cada viatge, a l’arribada al pòrt d’estaca, es de la prumièra importancia de verificar l’estat del conduch, de lo netejar se far besonh . E d’assegurar l’estampament de las clavaduras de totas las pòrtas, ço que podria metre en perilh a l'encòp l’equipatge e l'astroneu..

Mas per astre, solide que los manteneires oblidèron mantuns còps de curar lo conduchl. Se trobèt que las parets desapareissavan jos un polida espèssor de fangaras, onte las mans s’afonsavan, ont grèlhava de la mofa fluorescenta, merce donc a l'oblid que, senon auriai pas pogut escalar dins lo tube.

Curiosament aquèla pensada li donèt un pauc de solaç.

Levèt lo cap e estimèt que li demorava cinq mèstres de montar . Calculèt qu’ èra dintrat dins lo conduch dempuèi mièja ora. Auria pas lo temps d’arribar al portanèl de la cosina. Lo SAS tardaria pas de se dubrir. E alara pfut seria caçat coma un tap de blanquèta .

Lo manual disia pas quand de temps l’èr metia per tornar. L’urgencia èra de s’acrancar de totas las arpias . Lèu comprenguèt que decond on estava podrai tener la butada subte de decompreission. Li calia dabalar tornamai de cinq mèstres per s’engulhar dins l’embrancament que se trobava dejos, e d’espèrar de se blocar entre las parets quand ressontiria lo còp de tròn.

Doçament, que s’agissia pas de tombar al fons del potz, entamenèt la davalada. Sabiai que la quicha de l’èr començava de creisser. Li sembla d’alenar mal, e que la susor li gotava dins los uèlhs, e que trima per pas alisar pas. Sentit lo batement del sang dins las tempas Se rebalèt en mormolhant de paraulas falordas.

jeudi 17 avril 2008

ficcion 4

Brèu los engenhaires avian creat lo Pofre , qu’èra un bastard entre fusèa de crosièra e fusèa de transpòrt de contenaires, troba que pareissia polida, al primièr agach, mas que serviguèt pas jamai de ren, de remplir la fusèa, e encara mens de ganhar d’argent, çò qu’èra la tòca del Pofre. Per fenir la CTGM quitèt de prepausar de carrejar de monde . E lo Pofre foguèt pas mai qu’un cargò ordinaria. Praquò èra una fusada de las bonas, que fasai son million d’annadas de lutz de camin , cada annada e sens renegar.

Aquò's aital qu’amont, la sala dels miradors , mena de planetarium, demòrèt desèrta e cal dire que la mirada d’aquèl espandi sens bolièras m’espaurugava. Fa, sai que cinq ans , qu’i èra pas montat pus de cinq menutas, per badar la vòlta estelada, levat per trabalh.

Meravilhos, inoblidable, miraclos, los comentaris me tindavan encara a las aurèlhas, paraulas voidas de sens del jorn de la prèsa de comandament, e del viatge d’inauguracion, de descubèrta ofèrt a las personalitats . Los jornalistes quitavan pas de badar l’imensitat cosmica, l’òbra de Diu, l’infinituda siderala e esglairantas … Tira, de l’aiga avia rajat jol Pont Nòu … Fasia quicòm coma vingt ans. A ièu totes aquelses parladisses emfatics me daissavan de maubre. N’aviai un fasti de totes aquelses rasonaments. A mai i montavi pas que per notar la valor de la radiacion universala, verificar lo nivèl de l’estancament, o l’estat de la còca aprèp la traversada d’una aurassa manhetica o que lo Pofre venguèsse forçat de traçar la rota al mitan d’una pluèja de meteoritas .

Lo pièger èra encara de venir.

Que subran, dins l‘escuritat , una causa peluda me tombèt flasquament sus l’espatla. La paupejèri un seconda e la reconeiguèri subte. Era lo Zizon lo mèu cat, mon companhon de viatge, la paura bèstia que tenia amagat d’un cambron sonque conegut de ièu, al cap del barri dels oficièrs, e que m’ajudavi del milhor en escanant la ratuna…

N’auriai plorat, decond me trobavi. Era mòrt e servava encara un pauc de calor contra sa pèl. Mas consi se podia ? Ièr encara lo tornèt veire me fasent la fèsta que li portavi de lach, e de fregar l’esquina contre los mèus pompilhs. Mòrt ? Mas que diable ? Lo palpèri e me venguèt lo vomit. Avia la tèsta d’esclafada. E me daissèt al cap dels dèts quicom de pegos.

Milanta questions m’assautèron. A me donar lo tornis. Qualqu’un venia de me tuar la Zize, mèu cat carit. D''evidencia lo qualqu’un non podia esser autre que Sofia.

Un fum de questions m’asautèron. Compreniai pas sa rabia. Per qué m’asirar aital ? Ièu qu’èri vengut l’ajudar de netejar son mascanhadis de lach de sauma ? N’en demorèri ficat . Una votz pichona m’aconsèlhava de m’arrapar lèu , de fugir aquel luòc empudentis. Solfinèri que la Sofia soscava de me tuar tanben. D'unes crèson qu'i a pas cap de diferencia entre tuar una bèstia e un òme. Mas lo crimi es pus grand , pus òrre encara quand s'agis d'una bèstia inocenta . Me donèt la paur, e lo nivèl de rancura e de la crusèltat de Sofia.

A flor e a mesura, lo dobte se mudèt en lusor , e la lusor frèule se faguèt certituda. Me maudiguèri la mia bestièsa. La Sofia volontava de me tuar. Perqué ? O compreniai pas…Per qué li refusèri de l’aimar quand s’ofriguèt nusa los primièrs jorns. Quna vergonha per ela ! Lo renèc de son còrs diusenc mantuns còps operats per de cirurgians famos, li nhafrèt l orgulh e l’umilièt… Consi lo Vertolhon m’avia pogut causir una tala falorda nimfomana per ajuda ? M’espantavi tot aquò. Benlèu que la rason n’èra mai simple. Qu’èri tombat sus una dragonassa… Una puta d’arribista. Sens morala, sens religion , sens paraula , sens onor , sens res que son orgulh . Pas qu’una canhassa en rut, pregadieu acarnassida , aranha torçuda , mandra ufanosa que me volia destrusir.

O benlèu que la masca volia trapar la plaça simplament. La del capitani.

Reneguèri dins l’escuritat . Las idèas nècias, me secutavan tals una nivol de mosquilhs, de contunh, sens seguida e lo pièger foguèt qu’aviai quitat de montar. Toquèri lo còrs tebès del Guigui, un darrièr còp, avant de lo daissar alisar dins mon esquina. Sens o prèstèri l'aurèlha, escotèri lo bruch que faria al cap de la cabuçada… Mas i aguèt cap de rebat...

lundi 14 avril 2008

ficcion3

Seguida de ficcion2

Dins un coide alisèri sus de las matèrias mòlas e pudentas a surja, merda e pissanha, e même un rebat escaufit d’anis o gaireben pròcha de lo del fenolh, çò qu’èra pas de bon comprendre levat l’idèa falorda que la Sofia aja trobada lo mèu amanhagor de …. Mas aquò’s èra impossible.

Era lo passatge malaisit. Per astre avian seguit un còp èra un stagi d’alpinisme, de compas ambe la formacion de pilòte, e tot aquò me remembrèt l’escalada d’un golet quand se cal arquebotar entre doas parets, tengut par la sola fòrça liurada pels genolhs d’un costat, en opausicion amb l’esquina e las mans de l’autra band. Aital m’arrapèri millimèstre per millimèstre, en sarrant las dents, e sens que la Sofia, que praquò sabias pas solament coma penecava tarriblament dins la chiminèa de las escobilhas, quitava pas una segonde de m’escampar tota menas de saloparias. Ièu gulavi coma un falord en disent : ajuda , ajuda , Sofia ajuda-me. Mas m’asuguèt pas e finiguèri per me calar. Que plovèt encara un paquetàs de spaguètis sauça napolitana, una mièja galina frèsca, ambe sos òsses, un litron de vin encara plegat dins un carton biò.

Consi se fasia que m’ausa pas la Sofia ?

La salça tomata me gotèt dins los uèlhs e bandèri la volontat per m’arraspar al portanèl, del nivèl dos, d’onte ressontava plan lo vonvonèjament dels moturs supra-inductius. T'apromète que sosquèri pas una segonda de m’espantar sus aquel miracle tecnologic, per dire d’un biais nòu de captar los photons, e las particulas energeticas que, praquò bombardan l’espandi interstelari e son capablas d’atraversar tota las matièras levat los dedins d’un « conglomerat » d’estèlas, los dels solèlhs , e de las nòvàs… Aviai pas lo còr a me meravilhar dels esplèches fargats de la man de l’òme.

Un moment , enfin arribèri dins una partida del conduch, mai alisanta. Per la rason que se trobava dins un passatge onte las escòbilhas s’èran pas jamai amassada. Me semblèt l’aire mai linde .

Sens òc saupre la Sofia , mas èra pas sola que los sistèms automaticas del vaissèl contunhavan d’escampar tota mena de saloparias , produches del netegament perpetual, posca compreissada, aiga de vaissèla, cargas de cagadors. Tant val dire que totjorn me tombava quicòm qu’amenaçava de me tuar, e vaiqui qu’ara gotava una canèla … Semblia venir d’un nivèl superior , de la sala del pilotage, sai que la del mirador , la d’onte òm pòd remirar las galaxias al travers d’una veirina giganta . A la debuta que s’èra previst de cargar de toristalha, de lor ofrir la possibilitat de remirar l’estelum.. Un biais de se recòrdar de la frasa de Pascal, de la pichonèsa de l’umanitat, de l’imensitat dels cosmos , de l’òbra de Dieu, paraulas rusadas , de çò que se volia un mejan d’apasturar de monde a vodacion intelectuala. Cò qu’èra espantant o nèci de la part dels comanditaris del Pofre , que jamai cap de professor de filosofia venguèt pas nos vistalhar. E qu’un còp passat la celeritat luminica , se vesiai pas res dels amas stelaris, nòvas, planètas dobles , triples. Tot defòra venia gris.

Solament se vesiam lo cosmos que semblabla un fotò tant pareissia imobil, qu’al moment cortet de l’envòl , o dabant de se pausar. E qu’encara los visitors èran pregats, forçats , de se sarrar lèu de lors siètis per èstre pas esclafats sus ponde coma de la gelatina. Que senon, per cas d’accident , la companhia se desliurava d’abansa de totas las responsabilitats.Pas falorda la vèspa.

A la debuta i aguèt, sai que ,qualques coratjos que venguèron…Per estalviar un pauc de moneda que los viatges costavan òrriblament cars. Mas un viatge tornèt mal, e nos faguèt una missanta publicitat . Lo bruch s’espandiguèt que los vaissèls de la CTGM èran pas encara al punt, que lo transpòrt supra-luminica devia servir que per las mercandisas , las matièras primièras e que valia melhor pas ariscar la vida d’inocents. Alara las cabinas dels passatgièrs foguèron clavadas e degun venguèt pus . Mas las maquinas contunhèron de fretar , escobar , balajar , engranièrar, perfumar, deodorisar, aseptisar, asaigar las plantas , e coma n’i avia un centenada de cabinas, amai los corredors , la sala de musica , de spectacles , la bibliòtèca e encara d’autres membres , los ròbòts mancavan pas de trabalh…E la resulta de tot aquel trimadis me tombava sul morre de contunh , jos la forma de solides dangeiros o de liquids que m'agradavi pas de coneisser milhor...

Per astre lo camp de la gravitat èra la mitat del camp universal senon, solide que tot aquò m'aurian jà assucat.


mercredi 9 avril 2008

ficcion doas seguida de la una


Ficcion Un- seguida la primièra partida del rapòrt. Bon sèr papa tangò. (ensag de micrò)Te recebi cinq sus siès.

A esquèrra aquò's ièu.

Sofia tre la debuta coma o diguèri se mostrèt insuportable. Volia a tota fòrça comandar. Coma un enfant que far pas que s’acaprissar. Malurosament tot aquò se mudèt mal, lèu sentiguèri l’asirençà montar en ieu coma un flum poderos que devia me butar de la tuar…

Per descriure plan l’estat d’esprit que foguèt lo mèu a n’aquèsta epòca , me ven a l’idèa de parlar de la seconda engana que me faguèt , quitament davant de montar sul Pofre , lo vaissèl de CTGM se sona lo Pofre , per revertar lo rajament de la CTGM dins l’espandi pregond e los milions de tònas carrejadas. pel benefici d’una ponhada de faineant que nos pagan ambe una fonda e de ponhadas de favas, mas es pas lo subject….

Que lo commandant Vertolhon me fisèt la conducha d’aquela punta de fuòc lo Pofre per que totis joguiam ganhants-ganhants, subretot quand s’agissia de la Gleisa d’Ecologia e per la mission de carrèjar per ela doas milas tònas d’uranium , que n’avian lo contraròtle istòria de parar lo monde d’una possibla disseminacion…

Totjorn , al pus luenh que sosqui me soi vodat de tota mon arma a la mission.

Mas realisi que soi en tren de ressegar. Pròva qu’ai de mal de destrigar entre la seguida dels eveniments que se debanèron dins l’espaci estrèch de la fusèa.

Me sembli que parlèri jà d’una fugida de liquid caloriportaire , al quatren pont del cargo ultra modèrn … Un eveniment incomprenable dins un vaissèl d’aquela qualitat e quasiment tot nòu . Que tornèri metre la Sofia a sa quita plaça , aprèp sa dintrada cavalièra dins la mia cabina…

Me soveni plan que li donèri l’òrdre de tampar la fugida de liquid e de metre al trabalh.

A la sortida del passatge de la celeritat supraluminica , compreguèri en parlant enfin ambe lo comandant Vertolhon que la filha m’avia jogat. Qu’avia transmès un enregistrament messorguièr a totas las basas de la CTGM . Qu’èra pas de ièu enfin de nosautres. Mas totes o creseguèron.

Quand davalèrem al quatren ponts per troba l’origini de la fugida , se trobèt que trepejèrem dins un liquid blancas que revertava de lach . E coma de lach n’aviam pas cargat començèri de me pausar de questions. I compreniai pas ren. Benlèu, mercè d’un demai de franquètat , la Sofia que prenguèt un èr minhardèl per dire qu’èra d’èla.

E ièu de gular com’un ase

-Que ?

- es per me prendre un bon banh…

- mas de que’es aquela pissa blanca ?

- de lach…

- de lach ?

- Oc de lach sauma coma pel Cleopatra …N’as pas jamai ausit parlar … De Cleò..

Sul còp trastejèri entre plorar de rire o de paur.

- Mas bogra de sauma , avem pas lo drèch …

- Mas que sai que, van pas nos cridar per tres cent litres de lach non ?

- Mas que si…cabèca

- O escota seras plan content de me trobar perfumada.. ;

Alara i anèri pas per quatre camins . Mas a pron pena se podiai parlar. Capitèt de mormolhar una frasa definitiva que sortiguèt coma una crida de lusèrp que se fa trapar per una sèrp.

- Madomaisèla , vos daissi lo sonh de tot netejar..

- Que volètz pas m’ajudar..

N’en demorèt badaire e mud. La filha me tenia que si lo lach passava al cinquen pont , nosaltras arisquiam plan de tot far petar o puslèu de nos retrobar dins un vaissèl fòl e dins l’escuritat la mai fonsa en viatge al pus prigond de la conaria umana.

Alara coma un responsable que coneis son mestièr copèri las cameras , trapèri una serpilhèra , un ferrat qu’èran pas estat degut servir dempuèi Matusalèm e eissuga qu’eissugara. Per astre la filha ajudava. Bolègava lo cuòl coma una èga , jos mon nas .

Mas que pauc a chauc pauc me venia la certituda qu’anavi la tuar. Curios coma l’esprit es long per se convencer de l’evidéncia. D’idèas me venian , fugidissas , lo cotèl ? Non tròp brutal e de sang de pertot consi far ? …. Lo poison ? N’aviai pas. Un laç ? M’auriai calgut trobar una corda de pianò… Aviai plan una guitara que fasia craïnar d’unas sèradas gauchosas, quand èri content. Mas consi jogar aprèp, se mancava lo mi grèu per exemple… vesiai pas encara. Mas coma disia la maire èra caput com’un miòl e sabiai plan que capitaria de trobar…

E lo pus bèl de l’istòria venguèt que la filha èra plena de susprèsas.

Quand levèri lo cap ambe las tresusors, la vejèri pas pus, era pas de creire. I vesiai pas pus ren tant que la rabia me trapèt . Mas qu’es pas tot. Quand partiguèri en bramant ambe la destral de securitat anti-fuòc, per li copar subte lo còl a n’aquèla sauma, que me laissava marinar dins son lach de sauma , e ben la pòrta al cap del corredor s’èra clavada. Ren que per aquò me diguèri que s’ameritava de morir .

Era pas de sa causa non , que los sasses dins tot lo vaissèl son totjorn tampats . Mas tre que se produsis quicòm de special , alara lo canton anormal es isolat e clavat per de verrolhs poderos. Es per aquò que l’avia tancada la pòrta en pausicion dubèrta, ambe un margue de balaja , margue pichon que la santa colha de Sofia avia butat sens permejar. E que me trobavi enclastrat al quatren pont de mèrda ambe las reservas de papèl pel cuòl , las boitas de conservas, un molon de sacas de totas menas, blats , milh OGM assegurat per la companhia « Con-setôt » , de quintals d’aplèches per totis los retirats de la Tèrra que soscavan pas que de far la gimnastica , de l’informatica e de la politica … Paure mond me disia entristesit sens veire l’ombra de la debuta de la pus pichona astrada. Diu me disia que lo pregavi fòrt : « qu’un rai se lèva, ajuda me ».

Me remebrèri de l’examen de pilòte . Que foguèri recebut dins los primièrs a l’espròva de subreviuda dins un mitan perilhos, coma lo de l’IEO . (Independença E Oenòlogia)

Faguèri lo torn dels tres membres de l’estage. I avia pas sonque qu’un corredor empegat de lach de sauma e tres pòrtas de fèrre, doas que dubrissian sus los magasins d’estocage e la tresena sus un membre mai pichon de tres mètres per quatre ambe un cagador emposcat al mitan.

D’aqui estant curios coam sentiguèri la rabia m’asaigar la cervèla , coma se una nivòl qimica m’environava dusc’al pus dedins de ieu.

Tornejèri un temps, dins aquela traça de solharda modèrne sens ren trobar de mai que lo conduch del voide-escobilhas. Me calguèt de coratge per m’arrapar dins lo trauc impudentis per la poiridura de la noiridura ,emai, escampada dempuèi d’annadas .

En fasent aquò me penjavan sul cap doas espasas de Damoclès.

La prumièra se sonava Sofia . Qu’aquèla filha se rendia pas solament compte qu’èri demorat presonièr d’enbas, que la cresiai capabla de m’oblidar. Levat de trobar mon còrs e mos òsses rosigats per lo ratum, al cap del viatge, dins lo corredor del quatren pont , sonat per totis los calfaires, lo trauc del cuòl del vaissèl, e que benlèu aquela canha, trobaria ben de m’escampar quicom sul morre, pel portanèl, alara que m’acrancariai las mans e los pés dins la fanga espessa de mosca verdassa emplenada de bacterias , de vèrms e vai te’n saber que de mai…

La seconda paur me venia de l’idèa òrre que lo portanèl d’en bas, podia se dubrir tanben d’un còp. Un sistème engenhos fasia que passat cent kilo , tota la carga d’ escremièras èra escampada defòra dins lo voide cosmica . E qu’alara èra bonjorn la mòrt . E tot comandant qu’èri m’agradavi pas aquel imatge d’espetar coma un uou al micrò-onde e de me passejar jos la forma de bon millionas de particulas de carn e de sang mescladas per un viatge infenit.

Quand quitèri de sospesar lo pièger e lo missant comprenguèri que lo m’i calia amontairar los quatre estages dins l’escuresina , coma un rat malaute que cerca l’aiga o la lutz.

De segur aviai pas fach dos mètres que prenguèri un paqueton de iaorts mitat plen pel cap; puèi encara quicòm que revertava un pot de confitura voide . Coma tombava de naut creguèri de m’estavanir.

La Sofia fasia son quatre oras.

Aqueste còp m’aprometèri de la tuar crusèlament , se per astre Diu, los Dius pietados me permetian d’alenar encar un còp l’èr perfumat a l’iòda de la stacion , baste que me permeta de sortir del tunèl que pudissia a l’encòp, la suja, la pissa,lo vomit, e qu’ una espeça de saloparia de vent tebès e poirid , balajava de naut en bas en me reversinant los pelses.

Passèri lo primièr cap. Un estage de fach. Puèi lo penjal venguèt mai dur…

La seguida se volètz…

mardi 8 avril 2008

Mièja nèch doctor Schweitzer


Es 11 oras doctor. Bona novèla lo malaute; que va morir en bona santat.
Solide que M Roqueta pena pas de nos menar a son paradis subretot lo Vèrd , lo UN .
I a aquèste raconte titolat :"Lo Bon de la Nuoch" que mostra los estajants d'un vilatge coma s'en legis rarament .
A començar per l'estrangièr òrb qu'arriba una vesprada , ambe son can Pastron, aquel caminòt , òme liure , sens cap de besonh , sens cap de mèstre , e que al mitan dels vilatgeòts e dels enfants s'agrada de lor parlar , d'èstre escotar...
I a Sidòbra per qual totas las invencions umanas del progrès son pas qu'un biais de nos enlucernar.
I a una vièlha a l'estage d'un ostal vièlh, que cerca lo sòm, e que s'espauruga qu'un rai de Luna venga li alisar la cara qu'es un sinhe de mòrt...
I a Liura e Mièja l'òme que dèu davalar al pòrt per trobar de femnas qu'an pas paur de l'agachar. E son amic e mèstre Mau Pensa, lo comunista lo rei per trobar un escais nom que s'empèga siul pic per tota la vida sus lo que n'es cargat... E lors enemics de totes dos , lo Rei e Nostre Sènher le Vièlh lo qual venguèt pas sonque veire lo sèu fraire sus son lièch de mòrt, per la rason qu'èra un traïtre, passat al camp de l'autra man , es a dire lo dels comunistes... Aqui Joana La Longa escaisonada "prega Dieu" per causa de son ventre pesuc onte se crosa las mans.... E qu'es una lenga de sèrp , una lenga de puta que trastola pel vilatge per qu'a sentit que se tissava quicòm entre una joveneta de quinze ans e lo filh de Joan de Malriu, que Joana la Longa pòd pas endurar l'amor , qu'asora la mòrt e espèra lo malastre per totes los que trapan de malautia...
Que dire del biais dels enfants joves de 8 ans a pron pena que van penjar lo Pastron , en li parant de boçins de sucre per l'enganar dins l'ombra de la figuèria entre que son mèstre òrb parla de sa vida en tota fisança , que d'"amics" li portan de vin espès que bèu, dins una boita de consèrva , sus la peyre de la font .
E d'Alis que camina dins la nuèch vèrs lo jove que la perdra....

Max Roqueta encantaire de l'escritura occitana... Pus naut que Pagnòl , dins "Joan de Floreta", pus grand que Giono de las 'armas fòrtas," pus aspre, que fau pensar a Steinbeck dins los "rasims de la rabia" per las desripcions que fa , mai que fòrtas e duras de la realitat umana.
Verd Paradis s'ameritaria un triomfe . Que tres còps o legiguèri e très còps m'encantèt...
Quala es la civilisacion que dona aital , a boca de sa nuèch tals caps d'òbras?
Qual es lo païs que gausa de tuar aquesta civilisacion?
Cercatz pas amics es lo dels drèches de l'òme

dimanche 6 avril 2008

ficcionuna


















La Sofia....

Lo pus penible dins l’espandi intergalactica, aquò‘s pas lo languiment, ol’alunènhament dels amics de Luna-VI. Encara mens , coma se podria imaginar lo plaser rare de minjar la garbura, jos una trèlha una serada d’estiu recompausada,, o un cassolet reial del mièjorn, pas pus que manca lo spectacle de la vida o lo besonh de badar « in live » d’artistas de passatge dins lo vilatjòt de colons davansièrs,, o al nivèl basic ambe umilitat lo d’un brave match de rudbi a la television. Non lo pus penible aquò’s de costejar de longa , l’autra omnipresent , de s’entremesclar de contunh ambe sa presencia pesuca, de crosar son ombra espèssa , la d’una copilòta causida per la companhia quand òm sentis al dedins de sèu, l’envèja de la tuar. Disi pas que i a pas de còps que capitèssèm pas. De còps oc que s’afrairan , que s’aparèlhan tanlèu disns lo vaissèl a la lèu lèu,, entre nosautres los soldats calfaires de fusadas que carrèjan de pertot las riquèsas dels univèrs colonisats. I a d’unes còps de filhas bravas, plan adobadas, e de segur plan agradivas causidas coma cal per la companhia.

Mas cal dire que, malgrat la formacion a la solitud , los mèses passats dins un caisson jos cent mèstres d’aiga , al silenci , malgrat la lobotomia leugièra e passagièra dels nervis auditius , l’ adaptacion a la psicologia conhitiva, lo domdage del subreièu, l’estagi longaròt de gestuala comportamentala , l’adobament e la causida informaticada d’esperits afrairats o suspausats tals , capables de s’amicordar, fraires o sòrres e d’un biais, mantuns còps preformats(a l’estade prenatal) a la vida gregaria, e per acabar, malgrat l’ajuda plan importanta de la qiromancia,, lo tiratge de las cartas,, los concors del manhetisaires e fachilièrs de totas mena sens comptar los disaires de bona ventura , sòcis totes de la confederacion de la societat operacionela de devinhaires professionals,, arriva mantuns còps que siaguèssen opausats, d’a fons a cima e tot aquò, tre la debuta, i a de còps que nos podem pas endevenir e qu’avem envèja de nos estripar.

Un exemple : la darrièra mission Aldebaran, que s’agissia de portar tres mila tònas d’uranion pel compte del ministèri de l’ecologia… Brèu una mission tot çò que i a de mai aisida,, quasi de rotina que. E de qu’’arribèt ?

Un malastre a las doas patas que se sonava Sofia . Per dire malastre sai que lo mot me pareis lèugièr uèi, e inadaptat , même siès mèses aprèp de n’èstre sortit per pas dire escapat …… viu…

L’entama jà falsa , lo primièr jorn , un malastre.Los agaches asirencs. Per dire èran a pron pena passats dins l’iper-espandi , a la celeritat supraluminica , que te vèsi pas la Sofia arribar dins la mia cabina tota nuda. E de me dire subte d’un èr trufarèl:

- crèsi que cal n’aver lo còr net, sul pic.

- mas de que ?

- de far l’amor sul ponde en lebrèta te… Es aitail que fau ièu. Coma aquò òm sab de que i a al nivèl del cap , e de las … figas

- de las figas ?

- pesuc lo tipe… te disi donc que nos cal sul pic , tombar la camisa per veire la compatibilitat corporala e tant val dire umana. Diga me . me sovèni pas. Sias de qual sinhe tu … Crabe crèsi…. Ai iai iai ..

Vejèri « sul pic » ièu tanben que la filha avia pas cap de saber viure e encara mens d’instruccion. Lo manual disia plan que :

- capitol 1 pagina 112 . L’òme dèu menar los preliminaris… referéncià a l’amor cortès ?

- Capitol 2 pagina 153 alinèa 3….qu’es recomandat d’esperar lo primièr tèrc del viatge per s’acontentar (s’òm pòd). Parlavan pus luenh dels besonhs de la natura umana … e que de tot biais aquel recuèlh de nòtas tenon pas cap de règlas obligatòrias ; son juste de consèlhs.

- Capitol darrièr …. que la femna pòd totjorn crompar lo modèle de « godemitoy» tipa extrasensorial sonat endacòm « lo vali plan» o encara « viatge celestial sus l’esquina d'un ase ,e al rebors » , en venta dins totas las grandas susfacias de l’univèrs conegut.

Sus manual èra encara escrich :

Per cas de malvolenças de l’un o de l’autra, per cas d’incompatibilitat i a ultima secors, ; al quatren pont , lo membre per la gimnastica e los ròbots per l’igièna sexuala…

Alara , quand comprenguèri qu’anavi passar siès mèses clavat ambe una bèstia sexuala e crudèla, manquèri de petar un plomb.

Soi puslèu « gametoy ». Li respondèri missantament que :…… i avia una fugida de liquid caloriportaire e que calia benlèu se rebrossar los margues e las bragas per i anar veire.

En realitat diguèri solament :

- S’ioplet Madomaisèla d’ara enavant vos pregui de tapar la pòrta dabant de dintrar dins la mia cabina….

Mas lo ton portèt. Coma te la rebotèt a sa plaça la canhassa. Rebrossèt camin en bufant , e mormolhèjèt ambe un gèste d'espatlas !:

- qual con !!!

L’escriguèri dins lo rapòrt , mas que soi pas segur d’aver ausit aquèla insolençia.

Per dire l’atmosfèra venguèt irrespirable aprèp aquela dintrada en matèria. …

Per dire tanben que d’unes còps la Companhia s’engana d’a fons a cima. Tre la sortida de l’espandi iperluminica , capitèri de sonar los responsables del centre de Luna VI e sabètz ço que me respondèt lo Comandant dels Transpòrts de la Galaxia Nòva, la famosa CTGN . Lo comandant Vertilhon en rifanhant d’un rire gromand :

- e ben Bob ( me sòni Albert Beaufòrt) dèu pas te laguiar ambe la femna que t’avem trobada coma copulòta ambe tu tot sol…A A A…

- çò just mon comandant qu’aimariai de ne parlar …

- escota Bob es pas la pena de’n parlar qu’aici totis sabem…Avem tot ausit. Ta musica es passada en bocla dins totas las basas de la CGTM. Ne lhabravan d’envèja .. Manquèri de m’escanar…

- de que ?

- que nos envejèt l’enregistrament la Sofia…

- mas que ?

- que faguèron una bèla ……. Copulacion. Un polid cople …… al lièch…Ajes pas de vergonha que totis aici n’escotavan sens alenar e que te sias bravament escampat. O sabiai pas de tu…

- mas non…. oc diguèri…

- ane…profitètz de la vida los joves , sas que , se sabias coma regrèti las missions d’un còp èra … pichot benastruc ane…Quna malanconia quand même ! Seguida se volètz







òm me sinhala que sus un païs endarrièrat de la Tèrra , n'i a encara una tribu que vòl pas ausir parlar de la lenga d'una pichòta populacion que parlaria Occitan . Aqui çò que ne'n dis l'envejada especiala de lONU.
Une vergonha dempuèi de sègles... Legir ci jos. Qu'es pas de creire

La réponse de Madame Gay Mc Dougall, experte de l'ONU

vendredi 4 avril 2008

Crise de la culture française

La declaracion unilaterala d'universalisme marcha pas pus. Dusc'ara França tenia los mejans politics de son "dardalh" internacional que capitava tanben de marchar per rebomb, al dedins del "reialme".

Nos badan los estrangièrs , pròva que França es quicòm!

Mas nos badan mens que dabant ...

Aqui çò que se disian los franchimands...
Per ma fe qualques còps , de monde los troban tròp fièrs e pronses ridiculs...
Mas de que vesèm? Que lo dardalh d'un païs baissa fòrça ambe la sia casuda economica... E que la butada culturala d'unas pensadas dèu d'en primièr èstre sostenguda per la flor de la nauta borgesia.
Aquò's sembla pus lo cas... Sabem plan çò que ne foguèt dins Occitania al sègle passat...
De suspausar que la borgesia parisenca aja encara l'envèja de "sostener" los campions nacionals e de "valorisar" tanben la capitala culturala passada de mòda que se sona Paris...
Aquò' sembla pus d'èstre lo cas...
Tot compte fach seria pas tant grèu qu'aquò... mas elses i creson dur coma fèrre...
Que la reconeissança de pensaires de prumièra est mai que mai "ligada" a de fòrtas campanhas de premsa. La de los qu'an pas cap d'engenh... tanben . Aquò's çò que fa nòstre monde!
Que tot aquò nos fòrça de soscar torna mai del poder economic.
Que d'occitans oblidon mantuns còps, que se lo dardalh internacional , èra pas qu'una istòria d'escrivans, e ben sai que l'Occitania seria mai que mai reconeguda çò qu'es pas lo cas... Los franchimands fan la meteissa deca. Lo poder economica prima gaireben tot çò que fa que qual que siague l'escrivan anglo-saxon, que se passèja, trobara sens pena un estampaire disn la patria de "Molière". Sera parièr pels films, musicas, idèas filosoficas e altras... Veire la publicitat a la television, tres musicas sus quatre son anglèsas...
Lo capuditge universalisme e lo dògma de la gestion estatica de la cultura per l'Estat , dempuèi lo Sègle de las Lums, resultan , me pareis del besonh primièr d'assimilar d'autras culturas eterogènas al dedins del reialme. D'un mot per resumir de convencer lo subject del rei , pus tard lo ciutadan de la republica , de lo persuadir de la superioritat de la vida culturala de la cor, o ara , dins la continuitat , del tot Paris.

La politica culturala françèsa , de drecha coma de senèstra , reiala o republicana foguèt volguda, entre los sègles que per aquò.
Coma lo dis tant plan Monsen Lungheretti, (veire referencia ci jos) aquel modèl d'assimilacion es totjorn d'actualitat, levat que reverta uèi , de mai en mai a un fracatge ; que siague la França , l'Empiri; an pas pus la poténcia economica que podria l'impausar ( se parlava n'i a gaire d'imperialisme cultural) a de pòbles jutjats minors. Lo rei puèi auèi, lo President ( mas qual podria trobar una diferéncia dins lo domani cultural) comanda pels monuments, bibliotècas , musèus , nomena los responsables dels quite grands teatres d'estat que recaptan la part majora de las subvencions...
Mas lo messatge universaliste, assimilacionista, "francament etnocidaire ) pena de passar las tèrmes de l'exagònala republica, subretot aprèp las revòltas de las banlègas.
Los medias novèls , coma Internet , an fach petar aqueste modèl. la joventut se reconeis pas pus aqui dedins , mas adèron majoritariament a las valors anglo-saxonas ..
Las autò-declaracions d'universalisme fan rire l'estrangièr.
Lo drèch françès a l'excepcion culturala n'es plan la pròva de la paur dels pseudò-universalistes d'Estat? Totis son sus l'aparament,la defensa , lo replegament sus se... Soi susprès que los occitanistas siaguèssen d'accòrdi ambe aqueste biais falç, qu'es pas constitucional al dedins del "païs".

La baissa prevista de las dotacions, la fin d'unes emplècs "culturals" van encara mai afortir lo fenomèn... Ambe l'envèja de se replegar sus la comemoracion de la glòria passada, e la produccion d'aplèches pesucasses dins lo biais de Louis XIV e Versailles . com ... o Richelieu contra los Medicis... Que se troba plan dins lo fial del president .com. ( operacions còps de punh , qarcher e autres còps dins lo voide)
Lo moviment occitanista dèu pas esperar un cambiament de cap , mas puslèu al revèrs una crispacion ponchuda, sus l'apreneson del françès , de l'anglès e l'envèja quasi inagotabla de tuar definitivament las lengas regionalas.
Una fugida en dabant "universalisaire" que serviria pas tot compte fach , que d'aprendre l'anglès a l'escòla mairala , sens passar per la debuta es a dire la coneissança de la sia lenga regionala, l'occitan per nosautres...
Quna fin paures , per los "universalistes jacobins" ... Que de s'èstre tant batut per capitar de parlar anglès.
Lor donariam lo "consolamentum... se podiam
Mas paura consolacion per nautres...
Good bye Sirs ...

Veire ci jos l'article d'un siti sabantas, mas que l'autor del libre sosca pas una segonda al fach que lo modèl françès es fondat sus un imperialisme , nascut al sègle XII que pòd pas subreviure dins un monde dubèrt...

Crise dans la culture-Non fiction

mercredi 2 avril 2008

La fugida del temps


Sol, me daissas sol, com’ un nen

E las mieunas paraulas se perdon,

Me sarri de tu per plorar sus ton sen,

E las mieunas paraulas s’envòlan


Ta boca ditz los mots falords

Que volontan tuar nòstr' amor.

Amiga, me cal pas nhafrar lo còr.

E las mieunas paraulas s’atudan.

Me dis : me de que soi per tu ?

Que fau ieu, dins aquel monde ?

Ne vòls pas dintrar dins la ronda

Vòls n’en finir amb la quita paur.

E las mieunas paraulas s’abocan.

Me dises qu’as perdut lo gost.

Tornas e viras dins la cosina.

Sens remirar l’òrt enfestolit.

Praquo un castèl bastiguèri,

De las parets de rimas garèlas.

E disi las mieunas paraulas.

Per vincir lo mal e la mòrt !

Per vincir lo poison de l’arma !

E dises que caldria tot quitar,

Per caminar endacom mai...

E disi que nostre amor es fòrt.

Coma al temps de la joventut.

E las mieunas pensadas s’envòlan.

Alara escoti la nuèch prigonda.

La mieuna aurelha sus ton còr

Las mans sus tas ancas moflas.

Escoti l’ersa de l'alba montar.

Coma una saba blanca.

E las mieunas paraulas s’enauron.

Per clavelar l’ombra del temps.





Posted by Picasa