vendredi 30 mai 2008

Mureth la divenca

video
Adiu aqui la videò prèsa del pont vièlh de Mureth. La prèsa de vistas es missanta mas se pòd veire al luenh las montanhas tant nautas que m'empescan de veire ont mos amors son. Amai Garona es mai que bèla , qu'aprèp totas las pluèjas , e ne'n tombèt qualques ferrats encara auèi, lo fum s'es ufla , e se carra entre sas ribas que rosiga doçament.
La vista es enganaira, coma totas las fotòs, que podria far creire qu'es una scena del film :" e al mitan cola una ribièra" alara que sem la vila de la Nauta Garona onte i a pas gaire d'espandis vèrds.
Las Pirenèas son a mens d'un centenat de quilomèstres , çò qu'es plan polit per anar a Bossòts cercar las pipas , o las botèlhas d'extrach de badiana esteleda . D'aquel pont m'agradi de fintar mantuns còps los fums de peisses qu'amagan lo fons cubèrt de còdols , e d'autres còps encapi pas de ne veire un sol. Amai i a de malinasses de la pèsca al gròs, qu'an ren trobat milhor que de deslargar de peisses-cat, venguts del Danube (blau) que minjan tot çò que passa a portada, las quitas grapauds pareis. Qu'elses lo planhi pas gaire, mas las granhòtas , aquò me fa pietat. Imagina una pichona granhota que trempa lo pè e que se troba dins l'estomar d'aquel golardas de cat que camina de rescondon jos las aiges negras.... Vergonha
Mureth es una vila de mai de 20000 estajants , qu'a pas qu'una sorga per l'aiga de la canèla, e qu'una estacion de trachament de las aigas d'escobilhas . Cò que fa que quand Garona s'enauça e ben la stacion tracha gès de ren; milantas merces per los vesins d'aval. Nautres va plan e vos?
Aici i a pareis un fum d'associacions, mas passat 8 oras se veis pas pus degun per las carrièras. I a pas pus de comèrcis de proximitat, que foguèron tuats per los grands ipermercats que grèlhan espès. Lo mièjorn tolosan se caracterisa per de salaris mai lèugièrs e lo caumatge pus fòrt qu'endacòm mai. Coma dis la drècha: " los chinèses los torçirem..."
Merce del plan Borloo los imòbles montan de pertot. Que sabi pas qual vendra estajar aici.
Coma dins totas las ciutats de la banlega de Tolosa, es çò mèsme , vòl dire sia, qu'ame lo rescaufament climatic anem reculhir un fum de monde , sia que l'argent de la mafia a trobat de se plaçar, sia que i a un fum de monde que se son fa colhonar per las bancas , car jamai tot aquò sera logat un jorn. Es aital que los "mas colhonat quand m'ai vist" de las agençias imòbiliaras refusan de prendre los dorsièrs novèls , e que volon pas dire sus Mureth quand i a d' apartaments vuèjas?
Lo chifre de 2000 lotjament per vendre es oficial.
Mas dins totas las comunas de la periferia del sud : Eaunes , Fonsorbes , Plaisance, Sant Lis , Roquas, Seysses , Cunhaus, Frozins , ... Es parièr.
Aquò's un fracatge imòbilier qu'es pas encara anonciat. Mas arriba dapassèt coma lo Titanic.
Bona annada , bona santat a totes los sòcis de las SCI... Sens malvolénça
De còr e d'òc.

mercredi 28 mai 2008

Pofre12 ficcion

Bob se revirèt en gemegant. Aviá las mans ligadas. Amai òm li aviá sarrat una còrda entre lo còl e las cavilhas, çò que l’escanava que que faguèsse, al pus mendre gèste l'’aufegava. Espauruganta e tarribla, aquesta sentida de solesa, d’èstre despoderat com’un nen. Ensajèt de gular. S’ausiguèt cridar tal un poleton de la cloca que sonariá sa galina de maire. La set lo furgava prigond.

Capitava pas de trobar la rason. D’un còp se demandèt de que disiá lo manual en tala circonstancia. Mas trobèt res per se rassegurar. La memòria vuèja. Puèi li tornèt lo rabaladis de la vesprada, o de la velha que sabia pas quna ora podiá èsser. Tot çò de vistable qu’èra estacat com’un salcissòt, sul ponde dins l’escuritat totala. Sentiguèt la paur montar. Sentiguét una man negra li sarrar lo gargalhòl. Cridèt tornamai. Escotèt lo bruch de las maquinas, un vonvonèjament sord que ressontava dins totas las placas metalicas del Pofre. Pensèt que Vertolhon lo deviá jà cercar. Que l’alèrta èra sonada. Mas de que fasiá Sofia. Perque li portava pas ajuda ? Se remembrèt que sabia pas onte èra jagut. Era as possible que Sofia l’ajesse assucat. Puèi li tornèt l’imatge de la causa que lo seguissiá dins lo conduch, que ganhava sus el, que li lecava las cavilhas, quand la Sofia, e sens o voler, dubriguèt lo portanèl de las escobilhas.

I aviá quicòm dins lo labirint, quicòm que cercava de prendre las comanda de son esprit, quicòm mai que perilhos, que subrepassava l’inteligençia umana.

Li calia se desliurar lèu ; donar l’alerta, avisar lo centre, aparar Sofia.

Que la causa capitèsse de sortir e ne’n seriá fenit de nosautres dos.

Quand de temps aviá durmit ?

Ausiguèt la pòrta se dubrir. Assatjèt de se virar sul costat. Una votz doça li parlèt. « Alara companh de malastre… Te’n fagues pas … Te decelarai pas »

Una man encara mai dolça li alisavèt lo front.

« Sai qu’ èra venguda caluga…. O trèva, o cabeca, la gossa »

La votz reprenguèt : « bèu mon car amic …. Que me fa pietat… sas que soi coma tu, un passatgièr clandestin…. »

Li dessarèt la còrda. Bob miaulèt un mescladis de son incomprenables. L’autre li vojèt de l’aiga entre las pots. Bob s’escanèt un còp de mai. Mas la femna que vesiá clarament ara li faguèt sinhe de se calar. » Cala te que se la sòrre te vei, va me tuar… » Bob se sietèt e sentiguèt sul pic una crampa dins la camba drècha, li montar dels artèlhs, al pompilh dusca dins la cuèissa . Se tòrçeguèt tal un vèrm. Gulèt e l’autra fronzèt las ussas, li tornèt una tapar sus la boca, de far doçament. « Parlatz bas te disi ièu qu’arisca mal… »

Bob se tenguèt de li escupir a la cara.

« mas puta anètz quitar de far la comedia…. Non que soi lo comandant del Pofre…Destaquatz me sul pic… »

Silvia s’esclafèt. Lo vejèt sale , pesolhos, lo passatgièr de las escobilhas que se noirissiá sai que dels demai de repais que tombavan « del cèl » . Lo paure que se cresiá comandant ! Tenia lo vestit sai que mas l’esprit s’en mancava.

« apasimatz vos… Senon m’en vau… Comprès… Se volètz… Ièu tanben viatji sens autorisacion… Comprenètz ? Coma vos . Sofia me faguèt passar que lo comandant aici es un brave colhandre, que pèta sèc la rabia e que se pren per un general pareis… »

Bob la fintèt . Parlava seriosament la Sofia. Sai qu’èra venguda fata :

- destacatz me sul pic senon…

- pòdi pas

- que ?

- pòdi pas…

- vos trufatz esperi…

- que non coneissètz pas la mia sòrre…

- Espera quand serai liure veiratz un pauc…

Silvia s’espauruguèt. Benlèu èra perilhos aquel omenàs, benlèu qu’èra a boca de far son capuditge, de la tuar , de l’estripat , de la violentar. Que fugissiá amagat aital dins lo conduch ? Causiguèt de lo daissar estacat. Podiá pas ariscar d’èstre devinhada. Li prometèt de lo descordelar tre que quitaria de l’amenaçar.

Al Bob tot lo sicut li pareguèt curios, un pauc coma una cachavièlha. Vesiá ben que la filha èra venguda falorda. Un dobte lo trapèt. La filha èra jà enlucernada. E se tot ara la bèstia, lo nivol blancat aviá capitar de passar dins la cosina e de trapar l’èime de Sofia. Se tal èra lo cas se vesiá ges de ren per s’escapar. Erem cuèches. Benlèu que la bèstia li daissava una mena de libertat, de liure-pensada… Mas en agachant mai vejèt qu’i avia mantunas pichonas diferénçias. Sofia pareissiá mai doça, mai granda, Avia una cabeladura castanhenca que li dabalava al rens. Se teniá ame graçia. Era linge, destrigada. Portava de vestits d’un autre temps, mini rauba al ras d’una pichòta calsa « vichy », sens debasses. Clinava lo cap lèugièrament de costat e nolava un perfum de marqua cara, que coneissia plan, qu’èra lo de la maire. Li tenià la tèsta dins lo croia del braç contra sa popa considerabla tant que Bob cresèguèt una segonda qu’anava poder i molze un pauc. Lo brèçava. Savia i far la Sofia se diguèt, la coneissiá pas aital. Qu’èra Sofia sens èstre ela. Milhor que Sofia. Una reina. Virava caluc el tanben. Ensajèt dapassèt en permejant d’explicar se d’unes còps la filha aviá perduda los sens :

- destaqua me Sofia, que dirai pas res a degun. Lo farai pas lo rapòrt. Qu’es grèu mas sens consequençia dusc’ara. Que i a una nivolada blanca dins lo conduch de las escremièras ; que va nos engolir se pòdi pas me desliurar lèu, e demandar d’ajudas. Que l’ai vist de prèp, que se’n manquèt gaire de me chucar pels pès, la mesolha e la cervèla. Qu’o ai plan sentit. Que me parlava dins lo cap, drèchament. Me disiá que nosautres èrem pas que de moninas bèlas mas que de quitias moninas. Se vòls elses son unas inteligençias majoras que superan l’univèrs, que cercan dempuèi de sègles una espècia coma la nòstra per s’espandir encara mai. Que ièu, qu’o volguèssi, me fariá rei de la Tèrra, e que me capitariá la fortuna , la glòria , e las femnas . Que me sufisiá de li dubrir la pòrta de mon esperit. Que saupriá la trobar de tot biais; mas que seriá melhor de « cooperar » en la dubriguent de mon voler. As comprès ara per que soi tant espaurugat, e sabi pron consi mon discors pòd pareisser nèci, mas t’apromèti qu’ai plan vist tot çò de que te parli, e que me cal desliurar sul pic, se que non sèm fotuts totes dos… Encara un còp te juri que ne’n parlarai pas a degun e que contunharem de far la còla se vòls … E mai que sias una brava filha tu , que t’aviái mal jutjada.

Silvia li vojèt encar a bèure. Li faguèt sihne de s’apasimar. La potingua l’acossomiguèt. Li breçava lo cap. Lo paure, aital sol dins l’escuresina , se comprenia perfachament consi aviá perdut lo cap.. Chut Chut li bufava a l’aurèlha. Lo ressava : Apasima-te. Sias salve. Auras pas besonh de tornar dins lo conduch. Degun t’i fara tornat . T’apromèti . E la Sofia i poirà pas res far. Te rescondrai ièu, e se la sòrre te troba, e ben me trobarà sul camin. Quand al comandant soi prèsta de li far sa fèsta se cal. Silvia se sentia mai que fòrta , mai que coratjosa. Sentissia puntejar l’amor dins son còr de piucèla. Degun auriá pogut li levar. Lo comandant revertava mai un nen entre sos braçes. Un nen que romeguèt, ronquèt un còp mai fòrt, dabant de s’aconsomir d’a fons, per causa dels somnifères, qu’aviá mesclats dins lo gobèl. Ame lo vin lo Bob sentigèt de res. Silvia se trachèt que l’òme aviá pas gaire minjat. Puèi se levèt. Faguèt los dètz passes que la separava de la pòrta. Se revirèt en soriguent. Atudèt lo lum e sortiguèt sens oblidar de virar la clau.

************

Darrièr la grilha de ventilacion Pi1sang s’estrambordava. Espiguèt la scèna. La trobèt tocanta. Se diguèt que l’espècia umana èra pron interessanta, la pron agradiva de totas las raças vistalhadas entre doas milas annadas.

Se vejèt tornar sus la planèta maire de la raça. Seriá un triomfle. Sèria sagrat, coronat, anòblit amai, e batejat melhor descubraire del sègle. Qual podria creire, que se capitariá, quicòm d’inausit, dins aquel redol endarrièrat de la galaxia, que totes fasian las potas finas, e volontavan pas d’i anar furgar, e que l’envèron en se trufant los mèstres, ame lo paure Pi2song, eroï, que donèt sa pèl, dins una lutja qu’èra pas de creire e qu’el Pi1sang n’èra lo vincidor ultim. N’i avian de millards e de miliards d’umans, un per cadun per tal dire. La fèsta que !

Pel moment n’aviá tres aqui dejos los uèlhons e sabiá pas qual prendre.

Solide que lo « Bob » li pareguèt un temps melhor, mas en soscant se vesiá clar qu’aquela Silvia èra tanben quicòm de polid, una femenèla sai que mas de la primièra borra… L’autra femenèla l’aviá pas encara costejada… Se carrava totjorn de gostar, non puslèu de chucar un pauc la color de las armas avant d’estajar. Ren de mai gostos que l’emanacion que raja d’un esperit uman. Avia jà sentit quicòm de pròche mas jamai un chuc tant fòrt.

Lo problème èra tanben qu’èra sortit de las escobilhas per dintrar dins los conduches de ventilacion, mas que las malhas de las grilhas, èran tant finas que podiá pas las atraversar, levat de se retrovar nhafrat en un milierat de tròças, que n’avia pas gaire enveja.Un còp èra passat a travèrs d’un molin de carn d’una maselaria, onte s’èra enganat per causa de la nolor, brèu, n’aviá servat lo mai òrre sovenir de sa vida.

Non tenia l’eternitat per el. Avia trobat « LO » tresaur. Lo voliá pas daissar, lo quitar dels uèlhs ; lo coava, l’alisava, lo suenhava en pensada sonque pel moment.

Niflèt un còp d’a fons. Se sentissia plan fòrt l’arma del Bob dins la som.

Una taulejada l’esperava. Sabiá qu’avant la fin del viatje una pòrta se dubririá…

lundi 26 mai 2008

En Mai fa çò que vòls

video
Tolosa capitala de las lengas, merce de Sicre qu'i serem coma totas las annadas. Subretot que son biais m'interessa es a dire qu'aimaria de saber çò que vòl dire quand dis" dins la Setmana que: lo centralisme parisenc es pas l'enemic mas sonque lo centralisme cultural. Aquel centralisme qu'avem totis dins nòtre cap d'afranchimandit, escalprat geneticament d'un biais .
Espèri de plan tradusir son idèa. Se tal es lo cas:
Vertat que l'avem mas encara quand un jove diplomat troba pas de trabalh a peraici e que li cal "montar" pareis dificil de creire qu'i a pas una mena de centralisme scientific , universitara, o comercial , segond la branca causida.... Quand vesem que los tres parts de las subvencions d'estat van als musèus, als teatres a las manifestacions parisencas, se vei mai clarament , me pareis , la subrepotencia parisenca, e al contre vist lo desèrt "françès", subretot quand se sentis amenaçat per l'angles, que vend sens pena libres , filmes , tièras televisadas , sens oblidar totis lors premis nobèls de scienças , medecina, fisica... que son gaireben totes anglo-saxon.
Ièu cresi que la potencia economica tira "totjorn" la potencia culturala e que lo centralisme seguis d'un biais o d'un autre sens que degun s'i acapriça menimosament, levat en França . Sufis de veire consi New York es vengut capitala mondiala , aprèp Londre, Paris. Un còp èra , França de Lois XIV èra la China de l'Euròpe, ame sos vingt millions d'estajants es a dire amai que tota l'euròpa d'amassa. Era mas rica que totes los autres. Foguèt lo sègle de las lums. En facia de quatre millions d'anglèses que pauc a chau pauc conquistèron la Tèrra e la comanda dempuèi mai de dos sègles .
Consi parlar de diversitat culturala reala sens prendre en compte la riquèsa economica del monde que n'es la resulta e que sosta la vida culturala d'un païs?
Solide que sens "ajuda e sosten "implicite"" sens fòrça economica correspondanta, e ben Max Roqueta per exemple es un grand escrivan desconegut . Alara qu'escrive dins la lenga de "Molièra " coma dison los jornalistes de la television, seria "Lo Grand Escrivan Françes del sègle, dabant Camus , Mauriac , Gide , Prost , Giono, .."
Belèu que lo rasonament es cortet. E que la remarca es del meteis barricòt que " sols los vincidors escrivan l'istòria" mas aimariai ben qu'òm m'explica consi un creator d'auèi, qu'
apara e afortis la diversitat, se pòdria ben desenganar d' una realitat tant fòrta .
Per exemple : se se troba uèi, i a un engenh d'escrivan al Mali ,(o endacòm mai) mas coma son païs pèsa pas gaire, o que sa lenga es desconeguda , el l'escriban melhor del sègle XXI o demorarà tanben.
Triste mas vertadièr.

samedi 24 mai 2008

Pofre11

Sofia soscava. Tornèt dins la cosina sens saupre de que far. Avia tot rengat coma cal. Avia passat la vesprada d’esperar lo retorn del comandant. E èra pas tornat. Benlèu qu’avia pas jogar lo jòc am' el . Se pòd plan. Mas l’òme era pas gaire polit. Consi l’’avia rebecada quand li avia demandat de far l’amor per ne finir ame totes aquelses trabalhs d’apròcha fastigos en diable. Avia pas compres. Ela fasia pas que cercar la bona « inteligénçia » , lo bon vesinatge. E l’autre que l’avia prèsa per una maria-salòpa. Quna vergonha. Que los òmes son caraunhas!

Tanben cal dire que la pensada de la sòrre bessona al cinquen estage la tafurava. Silvia èra tròp nècia. Era capabla de se far remarcar e de decelar sa presencia, alara que quitava pas de li dire de permejar. Era pas de creire que siaguessen sòrres bessonas. Alara qu’ela aimava de dansar , de se vestir , de fregar los òmes, Silvia èla son plaser èra de legir , de far de poesias, de pintraduras, de parliquèjar d’oras e d’oras tre qu’un òme li ofrissia un ramèlet de flors… Quna cabèca que de creire los òmes aital. Mas d’un autre costat li calia plan reconeisser que la Silvia avia totes los òmes al pè. Quicòm que calia veire de sos uèlhs, veire . Lo quite primièr rufian vengut, que la vejèsse e se metia de recitar de poesias, tal un trobador, de parlar de pinturas, de natura , de nolors , de l’amor. Li envejavan de flors. E dire Silvia qu’èra encara piucèla… Alara que lo meteis òme ame ela disis còp sèc : cale te e leva la rauba quand èra pas vira te… D’unes còps Sofia ne’n venia vèrda de rabia d’aquela manca de respect . La question l’enlucernava. Un jorn a l’òme qu’aimava a l’epòca e qu’avia coneguda la Silvia tanben, li diguèt : « mas de que li trobas tu a la sòrre ? » L’autre avia sorit soscaire mentre que Sofia fasia un torn sus ela , per melhor motrar la redondor de sas popas , de sas patèrlas, lo ventre plan , l’arquatura de las ancas, de la cencha. E l’ òme subte èra sortit de son raisve per la descubrir virolejanta nusa dabant el, en fronzent las ussas avia dich : « mas tu ,...es pas çò mesme… »

Paure te li auria ficat un cotèl dusca’l còr que l’auria pas mai blassada. Ne’n es d’aquestas blassaduras coma las que tot èstre recep tot al long de la vida e que jamai garissan. L’òme que se sonava Jaume l’aimava …plan… Aquò’s tot la sautava plan coma una bona amiga. Li fasia la totala a gratis e i se prenian son plaser totes dos de segur, mas sabian abant de començar çò qu’i venian cercar e çò que s’i podian trobar.

Sofia i vesia una injusticia. Mas degun jamai li reconeiguèt son meriti .

Silvia podia demorar de jornadas sens levar una palha de pel sòl e se trobar tota dolorosa al ser, dolor de cap o de femnum, que la maire o lo papa se’n trachavan, e se levavan de nuèch per li demandar se li fasia besonh de qualqua ren, que totes i podian autrejar quicòm. Mas quand èra ela la malauta. Cadun dins l’ostalas li disia en fasent lo morre : « las as presas las potingas ? » .

E i a mantuns crimis de familha qu’an pas la sorga que dins l’asirença que nais d’aquela diferencia d’amor mairal per los mainatges .

Silvia s’enrabièt de l’idèa. Qu’èra encara ela que prenia la Silvia jos son ala al risque de perdre sa plaça , de passa dabant la cort martiala. D’estre reganhada per aquel comandant reguèrgue que l’asirava sens la coneisser. Que se demandèt un còp de mai ont èra passat , dempuei lo matin , quand venguèt aquel mossuròt l’ajudar a pompar lo lach de sauma , qu’èra per vendre a las donas d’Aldebaran que n’èran falordas e se batian per ne crompar. E l’autre qu’avia cregut bestiassament, que Sofia , o podria se pagar un tal luxe , unes banhs al lach de sauma… Ame sa paga de comandanta-ajunta. Qun pec Bob!

Bob, Bobard, Bobinum quun paure tipe !

Sofia sortiguèt del PC e prenguèt lo monta davalador dusca’l tresen estage, del jossòl e cridèt : « comandant O…o , ont sètz ? … Soi aqui… aquò's Sofia ....Sofia… »

Faguèt tanben lo quatren , cinquen estage puèi montèt en cridant lo comandant . Era socitosa… Era pas normal . Subretot qu’en passant pel corredor al quatren ausiguèt coma una mena de fregament al nivèl dels conduches de ventilacions. Ne sentiguèt la sia pèl se reversinar. Quitèt de cridar e sortiguèt del redol sus la punta del pès. Coneissia la paur.

« Mas sias caborda » se diguèt. I a pas degun. Que ièu, la sòrre , e lo comandant.

Tornèt al membre de comanda per lo sonar per naut parlador : « comandant se m’ausissètz pregaria de donar la posicion… comandant sarratz vos d’un interfona e digatz me la posicion que sètz ? »

Esperèt unas cinq minutas sens resulta. D’un còp una sonaria tindèt. Era uèch oras del temps U , l’ora del rapòrt al temps universal.

La ligason durava pas que tres minutas çò que costava fòrt car a la companhia . Un ecran grand s’aluquèt sus los pupitres e pareguèt la troncha rojinèla de Vertilhon lo responsable de la CGTM que venia uèlhar la destinada de la cargason que lo Pofre portava al cap de la galaxia pel pus grand benfici de la companhia.

-« alara tot va plan ? »

-« Oc… »

-« E Bob …. Onte es ? Sabètz qu’aimi plan de lo veire es la règla pel rapòrt del ser….. »

-« m’a pas dich… »

Lo comandant Vertilhon creguèt de s’aufegar….

-« a pas dich …. E ben li podiatz dire que son interet es de se manhar lo cuòl …. Capito ? Sonatz lo"

Lo comandant coneissia un tròç d’italian.

- « mas mon comandant , fa doas oras que lo cerqui sens lo trobar… »

Vertilhon virèt roge…

- vos trufètz de ièu… Esperètz un pauc al retorn…

- mas que non, que vos disi que fa doas oras que lo cerqui de pertot a tots los estages…. E...

- Calatz vos... Tronèt alara aquò ‘s la melhora , me l’avia pas jamai facha aquela … Mas vos trobètz plan quand s'agis de far de zizi panpans….

Sofia se mordiguèt las pots de rabia. S’èra ren passat entre elses. Ren. E ara se trobia complici de Beaufort. Vertilhon la creseguèt pas.

Sofia agachèt la mòstra giganta sus la paret de la sala de comanda. La ligason devia s’arrestar dins mens de trenta segondas. Causiguèt de repotegar : « n’ai un sadol de me tapar tot lo trabalh , ame un comandant que pensa pas mai que de me sautarAi l’intencion de demandar ma mudason» . Vertilhon prenguèt son vam, pel còp virèt vèrd e escupiguèt : « Madomaisela, vos rapèli qu’avètz sinhada un contrach dabant de partir e que sètz pagada per aital far, mai que polidament e respectar lo contrach dich.

Lo Vertilhon s’emesclava las idèas. S’espetava de despièch. « Consi se fasia qu’una pichona piòta, mièj puta, gause de renegar aital l’autoritat , aquò lo subrepassava . Que lo comitat de seleccion d’equipatges anava se comprendre sa dolor e n'ausir parlar".

Per astre la granda agulha virèt e tindèt una sonaria al moment onte lo Vertilhon èra a mand d'engolar lo micrò, al terme del rapòrt del sèr, e l’imatje s’atudèt. Sofia bufèt de solatjament. Al cap d’una minuta comprenguèt qu’auria de mal a l’avenir de partir per una nòva mission…

I calia far una crotz. Era acostumada . Tot desanava aital dempuèi qu'èra estat nascuda.

E amai li demorava de trobar aquel comandant reguèrgue, que trevaba lo Pofre. Sofia se trobèt espaurugada e sosquèt un moment de montar se jaire ame la sòrre. Mas i renoncièt que Silvia èra pas capabla jamai de la vida de l’ajudar de ren.

Cadun son astre . Ela n'avia pas ...

jeudi 22 mai 2008

Miracle a Paris? Lorda batut?

Rect.

Amassada Nacionala

Modernisacion de las institucions de la republica cinquena N° 820


Comis.


Govèrn.



ADOPTE

AMENDAMENT MIRACLOS n°605 rect



presentat per Monsen Warsman, raportaire al nom de

la comission de las leis

Article aditional


Abant l'article Primièr, inserir l'article seguent:


« Las lengas regionalas sont del sèu patrimòni »




Expausat somari


Aqueste amandament prepausa de prendre en compte lo vòt d'inscriure dins la Constitucion , l'existencia de las lengas regionalas, que foguèt exprimit per un fum de parlementaris

amai a l'occasion del debat recent que se tenguèt a l'Amassada Nacionala a perpaus de las lengas regionalas (seança publica del dimècre 7 de mai de 2008)


Es prepausat d'inserir la mencion de las lengas regionalas dins l'article primièr de la

Constitucion que foguèt completada per la revision constitucionala del 28 de març 2003 per precisar que

« son organisacion es decentralisada »


Praquò sem pas al mès d'abrial emble don la vertat(comunicat pel POC origine EUROPE 1)












mardi 20 mai 2008

F Ponge e la Provença... Fagocitòsa academica


Tradusit dels quaserns mediterraneencs

PROSA

Elògi d'Aïs en Provença

S'agira aici de dels nòstres luòcs sagrats.
D'uns de nòstres Dius ( los sonam auèi valors) n'an fach lor sejorn favorit.
Qualques mots i son dichs dins una lenga nòbla e simple.
Enlòc ; òm sera milhor prèp de los escotar. Enlòc serian milhors ausits.
***
S'agis d'una vila, dins un païsatge.
Dins lo quite nom de la citat , le païsatge( de segur mas important) es nielat.
L'A i representa la Montanha Santa Victòria. L'I de las aigas eternament cascalejantas. L'X enfin , un seculari crosament de camins, coma aital la crotz mesa en aqueste luòc subre d'una entreprisa barbara.
Mas a tot senher tot onor! e donc a n'aquest massa calquièra marmoreana de las formas amaisadas, que punta a 1011 mèstres , " tissant entre dos gaudres del bassin de l'Arc , sa paret formidablament redde del costat del mièjorn.
Son nom reverta un dels eveniments majors de l'istòria universala , quand tres cent milas teutons , neantisats per Marius, i foguèron daissant sens sepultura , a Porrières( Campi Putridi).

Que serian venguts sens elas ? Los barbars mai tard , podian plan tornar . Roma avia fach grèlhar sas flors , portat sa frucha , e semenat sa grana imperissabla.

***
Alara sus l'antica sejorn dels ligurs Salies , apasimats per Caïs Sextius qu'i avia bastit sos tèrmes, poguèron
s'aparelhar , s'acoblar las valors angevinas e provençalas que servem lo simbòl a Valabre , jos un teulat de teules romanas : las torres massiuvas e las teunhas colonas del ostalet de caça del rei Rene.
***
Es aici qu'Aragon, Anjou e Provença per Lois IX e Lois XI enfin se mesclèron dins la França- mesclats encara a d'unas valors sarrazinas en una pasta dolça amara, dont qualques pichòts pavats de mosaïca en losanges , nos servan la sabor.
***
La grandor françèsa , d'alhors , de longa d'aqui regisclaira.
-successivament per Malherbe(?) ( entre Guillem du Vair e Peiresc), per lo grand Vauvenargues(entre Campra e Van Loo), enfin per lo grand Cezanna (???)

Podem plan , Parlament e letras amassadas jos tant nauts e sarrats platanas , dins aqueste tunèl d'ombra e de solèlh ont rajan totjorn las fonts.
Paletas e pinçéls , arquets e violons crosats,
Y recaptar , a dos passes sonque de Porrières e del triomfe de Marius , los servicis de l'amadoué Mozart.
Francis Ponge

Comentari liure tanben:
E la França eiritièra de Roma, d'Anjou, de Provença, (a oblidat los Normands e los Celtes) recaptèt las riquèsas que de barbars Teutons venguèron un temps amenaçar. La França , es a dire lo païs mai Teuton de totes los païs romans es fièra d'èstre arribada quand o calia , e d 'èstre venguda, per miracle reculhir e portar naut las valors de la civilisacion, parisano-chrestiana, merce del brave rei Lois IX , e XI ( d'umanistes crestians vertadièrs) que crevèron lo miètjorn per mantunas crosadas e inquisicion. Ponge la maquina de lavar los sovenirs. Ponge una bugadièra franchimanda que per malastre es pas la sola.

samedi 17 mai 2008

pofre10


Bob s’espandiguèt sul ponde dins la cosina de l’estatge cinquen . Gulèt :

-« Clava lèu , clava …. »

Mas qu’ajèt pas lo temps de’n dire mai que tre que tombèt Silvia li petèt una dorna sul cap. Bob demorèt enredenat com’un marga de pala. Puèi lo fintèt un momenton dabant de clavar lo portanèl. Li sorisiá. Quun nèci aquel. S’amagar dins un budèl de la fusada ! Enfin dapassèt virèt la ponhada del trapador, mas que quicòm butèt contre. Li calguèt pesar aqui dessus fòrt per i arribar. Per astre, al tresen còp la punhada virèt. Mas Silvia sentiguèt una trèva li passar per l’esquina, quicom que li reversinava la pèl, sabiá pas de que ne virava, mas èra quicòm de dangeiros. Que l’amenaçèt e que bramèt dins son esprit sa rabia quand lo portanèl acabèt de tampar lo trauc nègre de las escobilhas.

Se trovèt desvariada. Sabiá pas consi far. De que butava al revers de l’autre costat ?

Se revirèt vers l’espaurugal que roncava prigondament. Silvia prenguèt la balaja e la pala e recaptèt los tròçes de terra cuècha que s’èran espandit de pertot. Butèt un pauc lo còrse pesuc del òrre desconegut, e finiguèt lo recapte.

Espiguèt alara l’òme jagut que lo sang li rajava sul front. L’eissuguèt amb un mocador. Diu qu’èra mascanhat. Aqui un que deviá pas de se lavar sovent . Amai pudissiá lo canin. Bo ! Se recuolèt un pauc. Solide que l’òme s’èra pas netejat d’un mès !

Un taisson , un vertadièr taisson !

Li venguèt una nòva idèa que li donèt de vam: « aital èra pas sola coma passagièra clandestina, èran dos …» Una descubèrta qu’anava pas agradar fòrça a Sofia. Que jà que la sòrre bessona voliá pas la prendre viatjar amb ela sul Pofre. Qu’aviá degut suplicar una brava setmana , avant que diguèsse de oc. Alara de que diriá quand vèiriá aquel espelhandrat, qu’èra davalat dins la cosina a pron pena que la sòrre veniá de ne sortir. Un pauc se butavan totes dos. Te qu’i aviá encara lo despartin sus la taula, qu’aviá pas agut lo temps, ni l'enveja d’i tocar… Subte Silvia comprenguèt que la bessona creiria qu’èra ela que l’aviá condusit aici , e amagat tre la debuta del viatge. Diri :"Saique son frengaire, qu’aviá menat". Sofia li perdonariá pas. Anava picar una colèra tarrible. Que la Sofia quand i passava; podiá n’arribar a tapar la sòrreta, tant aimada amb los punhs,los pès de tot vam. I aviá una règla simple amb ela , li calia pas dire al contrari de çò que se pensava.

L’ausissiá jà : « veses , m’as traïda , te, a pas cap de paraula, te , te preni amb ièu e arrisca ma plaça , e de que me fas ; e ben me trobas aquel pauc val, que lo comandant ten lo drèch de la far jitra defòra , o sus la primièra planèta venguda, oc coma aquò, alara auras ganhat tu , amb ton amoros escampat sus una tèrra tala un trauc perdut al cuòl del còsmòs... »

E per coronar tot, aquel crevafam, que tombava de las escobilhas, que s’èra passat la vesta de comandant , amb los botons de nacra, qu’aviá degut panat o crompat al pelharòt per far lo floris. Mas de que diable aviá poscut minjar tot aquel temps? Non pas d’escobilhas tal un rat. Silvia ne’n freniguèt. Era cubèrt de fons a cima amb de sauças de totas colors. S’i vesiam dins los pelses de fialses blancasses de spaguetis de mièjorn qu’aviá escampats, sens tròp i gostar, que li agradavan pas gaire.

E l’autre que los chucava dins lo tudèl. Quna vergonha !


Lo paure èra mascarat com’un nen. Mas sul front se vesiá la plaga dubèrta que pissava la sang… Li caliá quatre punts de sutura. Silvia aviá seguit los corses de secorista . Solide qu'aquel òme riscava una septicemia…

Amai i aviá aquesta causa qu’avia sentida en tampant la trapa. Causa que la Sofia tanben non voldriá pas o creire. Que Sofia non avia pas paur de ren.
Una presencia dins lo potz de las escobilhas. « Vas tròp al cinema filhona; sias tròp imaginativa tu, que la paura maire o disiá totjorn… »

Cal dire que l’aviá bravament afrabat lo Bob que començava de se despertar… Butava d’uns pichòts planhs qu’anonciavan lo revèlh pròche…Silvia tremolèt. Que saviá pas de que far. A mai semblava qu’aviá tapat d’a fons d’onte jà sanhava…
Comprenguèt per de que l’autra gulava : « Clava Clava lèu… » Que quicòm lo seguissiá de prèp. Saique li aviá salvada la vida. Silvia sospirèt.

Mas se trobava que de tota sa vida vidanta, èra la Sofia qu’aviá prèsas las decisions per èla. Quicòm la tafurava .Que li sarrava lo còr. Crèntèt per el. Que Sofià lo brutalèjèt. Que lo quite comandant lo daissa tot sol, nhafrat en tèrra desconeguda…Pel primièr còp de sa vida Silvia prenguèt una decision , la d’aparar l’estrangièr de la bessona , e del comandant, que Sofia li aviá presentat coma un òme missantas e canis.

I avia un membre ont degun dintrava pas jamai. D’alhors que degun non veniá pas al cinquen estatge del Pofre, mas aquel membre al cap del corredor èra una anciana sala de musculacion, del temps ont viatjavan la toristatalha. Se convinçèt que degun i riscava pas de dintrar, a començar per la quitia sòrre tanben.

Tirèt Bob pels pès. L’autra rondinèt dins son sòm artificial mas se revelhèt pas. Aquò durèt un brave quart d’ora. Butèt la pòrta que craïnèt un pauc. Diable que tot èra amagat per la posca. Aviá pas reste de temps . Li estaquèt las mans en permejant de pas tròp sarrar, mas calia s'assegurar d'el, per mesura de precaucion, que lo coneissiá pas aquel , e qu’èra benlèu un tuaire en fugida. Totis li avian totjorn ressar de se mesfisar d'òmes desconeguts.Li vojèt un pauc d’aiga sus las pots e li banhèt lo front. L’autre gemeguèt mai fòrt. Subretot, calia pas que cride. Li nosèt una servieta sus la boca per pas que gula d’esglai al revèlh. Li levariá aprèp de segur ; mas d’ora calia s’aparar de la sorre e d’aquèl comandant aisse.

Silvia atudèt e sortiguèt. Clavèt la pòrta e prenguèt la clau qu’èra dessus.

Vejèt una lampa s‘esclairarar. La de l’ascensor . La sòrre que tornava.

Silvia correguèt a la cosina. Agachèt se quicòm la deceliá pas. Aparentament ren trucava .

Ausiguèt la pòrta se dubrir darrièr ela, e lo pas preissat de Sofia. Se revirèt pas.

L'autra questionèt:

-« manjas pas ? »

-« tot ara »

-« t’ai jà dich que cal pas daissar rabalar los demai dels repais…Despacha te… »

-« ai l’estomac que me dòl… »

-« totjorn de plorar tu… Enfin qu’afiguras te , que trobi pas lo comandant… Soi dabalat a la sota … onte l’aviá daissat tot ara… I es pas …. Mas qu'es aquela odor ? Puta i a una odor estranja aici…. Pudis l’escobliha non ?... »
Sofia s’avançèt cap al la traponèla . E per la primièra fe de sa vida Silvia gausèt l'arrestar:

-« non dubris pas …. Pudis tròp…. Quicòm que poiris… Espèri que partira aquela nuèch...Mas dubris pas … dabant de me jaire…. »

Sofia ne demorèt boca badenta. Puèi tornèt a son idèa primièra : « mas ont es passat lo Bob ?, i a lo rapòrt de far , dins mièja ora »Jitèt un uèlh al relòtge . E tornèt trobar lo ton de comandanta amb la sorreta

-« Bon me cal tornar al membre de pilotatge. Atuda lo lum lèu. Clava la pòrta darrièra.. Pas de musica . Pas de bruch. I cal permejar. Que me demandi encara çò que me prenguèt de te menar amb ièu... »

E sortiguèt de son pas de mirga cochada.

Silvia escotèt un moment la musica que montava del ventre del vaissèl. Cantèt un pauc doçament. Passèt dins la pichòta pièca ont dormissiá dempuèi très nuèchs ara. Sosrisèt a la pensada de l’autra passatgièr clandestin e s’adormiguèt en pensant que deman avia de pan sus pala... Per uèi n'i avia pron.

Se pensèt encara qu'amai lavat, benlèu qu’èra bèl òme.

jeudi 15 mai 2008

petroli e democracia



Assatj per comprendre perqué son d'unes pòbles que li donan l'independia, e que d'autres l'auran pas jamai...

Savem totes que l'ex Iugoslavia foguèt espetada en mantuns estats e qu'encara es pas acabat. Totes los democratas braman de contentament. Slovenia, Macedoina, Croatia, Bosnia, Montenegrò , Kosovo. Alara que Catalans , Basques , Kanaques , Escossèses devon totjorn parliquejar de longua, e que per d'autres pòbles , Kurdes , Abkhases, Ossètas, Transnistrians o Cristians del Sodan, Tibet (mas per el i a quicòm mai) aquò's pas question de lor donar que que sia.

Curios. Mas al revers se prenem lo temps de portar sus una mapa los potz de petròli e las reservas tot cambia. E quicòm , me sembla de s'esclairar.
Sus la figura pinturlurada çai sus aven portat en roge los païs pro american. En verd los païs que simpatison amb la Russia . E jaune los païses que blocan lo "grand vam" de la democracia es a dire l'Iran e l'Afganistan.
Lo fach: Las novèlas reservas de pétròli se trobon totas a l'entorn de la mar Caspiana

Per sortir lo pétròli i a quatre camins possibles , mas sonque dos interesson los "democratas"
-1 lo camin via l'Iran que seria lo pus bèl (çò qu'explica la quichadura "internationala per que aquel païs venga mai "democratic", çò que vòl dire butar un governament de la mena de lo d'Arabia qu'es plan conegut per son caractèr "democratic" , mas que pausa pas de problème per lo pétròli.

2- lo second camin passa per l'Azabaidjan e la Georgia. Es bravament polit . Pròche de l'amic Turc de l'OTAN. La Polonha , las republicas baltas la Suèda que representan l'UE son per la democracie , e contra l'independencia de l'Abkhasia e de l'Ossetia perque :
  • perqué permetria a l'UE (encara mai democratica que los USA) de recebre lo petròli d'aquelas ex republicas musulmanas de l'ex URSS
  • contra per que lo pipeline dèu passar dins de païses segurs e que cal penar la Georgia.
Los dos autres camins interesson pas que los Russes ... Que passan en Russia

3- lo tresen camin passa al Nord dins la Baltica , ven de Russia . Polonha e estats Baltas aimarian ben de ne tirar quicòm, al passatge; mas Alamanha a besonh del gaz Russa( veire Shroeder bailet a Gazprom) e la canèla passara dins la mar.

4-lo quatren camin es tanben Russa (south stream) interessa pas l'UE ni los USA).


Comentaris:
  • Me pareis evident que los Kosovars, los amics aparats per l'UE, devrian estre causits per explicar als Abkhases que son dangeiros amb lor envèja d'independencia. Del meteis biais amb l'UE podriam envejar dels consèlhièrs Serbas per explicar als Abkhases que devon demorar Georgians. E als Georgians d'explicar per qué son per l'independencia dels Kosovars mas pas dels Transnistrans ...
  • Prepausi que monsur Barroso explica consi cada comuna de l'ex Iugoslavia ten lo drèch d'èstre independanta e pas lo pòble Ossète , o lo Kurde, o lo Basc...
Mas pas lo Tibetan, tot cambia, son totes per l'independencia(e ieu tanben mas que, me demandi justament per que son per l'independençia dins un ròdiol e pas un autre. Aici e pas aila?. Un còp es lo drèch dels pòbles de dispausar de son avenir, un còp son de dangeiros terroristas, , que lo quite Kutchener, l'òme que se rabala amb un sac de ris sus l'esquina, nos diguèt que cal dire de OC al Tibet. Donc osca per l'independencia del Tibet , mas pas question per los Kurdes .
Se chautan de nosautres . Nos prenon per de c....
O alara devem èstre per l'independencia d'un païs tre que s'en parla polidament a TFI .

Darrièr totas aquelas sicramièas i a pas que d'interets economics dels estats poderos.
I a jà agut 500 000 mòrts dins Irak e sabi pas quant de nhafrats. Sabem ara que Bush s'es enganat dins Afganistan e que ne'n sortirem pas. Mas contunha encara?
Tot aquò vòl dire mai. A la fin de la fin. Veiratz qu'aquel pòble sera lo melhor amic de l'Amerique. Es pas qu'una question de temps e de patiras Prendra de temps que prendra mas i arribaran . E quand auran un govèrn de fondamentalistes ; dins Iraq coma dins Arabia , lo petròli rajara liurament e "democraticament" de segur .
L'UE joga un jòc curios dins tot aquò , qualques còps costat libertat e qualques còps non.
En esperent soi segur que quicòm ven de començar al Tibet , perque al Tibet?An lo fuòc vèrd dels estats democratics..
Visca l'independencia del Tibet. E passa me de pétròli.

Que mantunes serian plan mai uros s'avian pas de pétroli dins çò sèu.








mardi 13 mai 2008

Pofre9

S’ausissiá pas res, ges de bruch. Praquò li caliá pas s’eternisar a praici. Vesètz pas que lo sas de jos , se dubra d’un còp, auriá bona mina. De tot biais auriá subretot la mina d’un òme mòrt, mai que mòrt perqué ne’n trobariá pas jamai la pus mendre quitia molecula. Auriam fenit de rire e de barrutlejar... Quna pietat !

Butèt mai fòrt sens que la pòrta abança d’un milimèstre. Damne se diguèt : soi tant crebat que pòsca pas sonque butar un traça de portanèl de cosina!

Alara i anèt de vam, tot çò que podiá donar i mètèri , se bandèt totes los muscles , los pès contra ‘l portanèl , l’esquina d’a fons quichada a se ne far petar lo rastèl. Sens resulta. Estrementiguèt . Una sentida de frèsc pel primièr còp. Èra fach com’ un rat . Mentre la musica del vaissèl semblava de redoblar de fòrça. Pensava a ren. Revertava un esquiròl dins sa gabia, quand tròta sens relambi, per s’escapar , trobar sa libertat e que se vei d’un còp tancat a la meteissa plaça , darrièr los meteisses baròts, sens que degun vengue li portar solaç , o sentigua bufar lo vent del falordum qu’amenaçèt de lo far cabuçar dins la folia ultima, la que te clava per totjorn.

Tornamai gulèt lo Bob. Encar mai naut gulèt. Tornamai sonèt Sofia amb una votz mitat bèstia, mitat umana, un cridal ridicul que ressontiá tot al long del metal, entre los cinq estages del conduch. E son bramal s’acabèt per un mormolh, tal lo d’un ivronha qu’ataca los passants sul trepador , e finis per repapiar una frasa incomprenabla que ressega de longa.

Lo comandant del Pofre. O soi . Aquò’s ieu que comanda. Alara cal obedir als òrdres comprenètz . Cal escotar lo comandant. Se vos afigurètz que l' ai pas vista Sofia… Alara coma vos enganatz . Ai tot vist.

Se calèt. S’apasimèt enfin.

Ausiguèt un craïnament, prèp d’el, puèi, un fregadis doç, amistos .

Quicòm s’alisava al sèus pompilhs.

Sens soscar una segonda sautèt, montèt , s’arrapèt coma un diable . Una monina revertava. Bob gemegava e bufava coma un fòca. Mas coma un liaç s’enauçèt. . S’acocolèt un temps per escotar. N’èra segur ara quicòm lo seguá.

Butèt la pòrta del tresen, puèi del quatren estage sens capitar. Contunhèt de s’enauçar. Li sembliá que la bèstia lo ganhava. Ara lo nivol blanc , lo sonava la bèstia. Mas èra pas una bèstia , èra quicòm de mai inteligent qu’un òme . Èra una creatura que cercava dempuèi tant de temps qualqu’un per estajar.

Arribèt amont èra a boca de plorar

La bèstia cercava pas de lo minjar, de lo tuar, de lo picar. Al contrari. O volguèsse , qu’auriá pas fach . La bèstia èra donc inteligença pura. Cò que li fasian besonh avian pas de pes, pas cap de masa tanben. Li calia just, per viure, l’ajuda de qualques fenomèns electròquimicas infinitiuvament pichons, que podia trobar de pertot mas subretot , al mitan d’un aglomerat de celulas neuronalas , las que permetan al caduna especia viudanta de menar sa vida primarin tuar, minjar, dormir, s'acoplar. Mas èra milhor s'avia un pauc de pensada dejos.

Li calia çò qu’en lengatge scientificò-militariste se sona un « vector ».

Aviá bèl temps estudiat las possibilitats avant de s’arrestar sus lo Bob. Solide qu’i aviá tanben doas autras creaturas , a la masa cerebrala mai pichona, mas qu’aurian pogudas elas tanben faire l’afar. Mas aquel que se sonava lo Bob li agradava mai, per la rason de sa cervèla un pauc mai gròssa, per rason qu’èra la sola de las tres bipèdas de pas s’èstre acoplada amb una autra; idèa que lo malcorava e li donava lo "vomit cerebral" per emplegar lo parlar uman, , se per astre aviá pogut lo contar als fraires emperadors de la confederacion. Enfin lo Bob èra lo sol èstre de la galaxia coneguda, qu’aviá tuat un Pi2song, lo nom del cap mèstre de la còla qu’aviá causit el tanben lo Bob per estajar.

Aviá tuat cop sèc , Pi 2song , çò qu’èra pas de creire , que jamai un estre de cap de planèta , e de l’univèrs , d’onte que sia, arribèt jamai d’o far un tal esplèch !

Lo « Bob » montava e el lo seguissiá. De tot biais podiá pas s’escapar.Dins lo conduch o defòra. Degun jamai podiá escapar quand un emperador aviá causit. Pi1sang aviá la libertat de causir ara que lo companh èra mòrt. A Pi1sang li agradava la perseguida. La descansava de sa vida. Tres sègles que viatjavan dins l’espandi intergalactica sens rescontra quicòm que valga. Eran totes dos a mand de tornar al « niu » de l’ empire. E puèi i ajèt ; lo miracla d’aquestas vidas que viatjavan elas tanben enconconadas dins aquela « fusada » Pofre que se rabalava amb una celeritat qu’elses , los de la sia raça podian atenger dins un clucat d’uèlh, e traucar encara mai lèu, dètz fes lèu que lo tren de cagaròl del Pofre. Lo miracle èra de rescontrar tant luenh del « centre » de vidas tant « aluserpidas » qu’òm las auriá cregudas fachas per reculhir caduna son emperaire.

Pi1sang sentiguèt que l’autre tremolava . Butava lo portanèl amb los punhs , que lo paure podiá pas atraversar las parets de metal. Èra a portada. Ensatgèt de l’amiadar en pensada :

-« soi un amic, veni en amic. Sem d’una raça superiora e genta. Ambe ièu te’n vas apprendre mantunas causas. Vendras imortal . T’ofris l’eternitat los viatges dins lo còsmòs, la descubèrta de planètas al cap de l’univèrs. Veiras un cambiament de vida incredible per tu, que devias morir plan lèu. Que la vòstra vida es traçonèla, estrècha e corta.

Sabi que ton còr es linde. Sabi que ton còrs es linge, destricat , fòrt . E totes dos anem nos trapar una planèta , benlèu la Terra , que sabi qu’i pensas mantuns còps, e nos endevendrem los reis. Merce de ta fòrça e ièu de mon inteligença. Auras totas las riquèsas tu , totas las femelas se vòldràs…. »

Camin fasent Pi1sang se demandèt s'anava dintrar per l'aurèlha , la boca , lo nas , la pèl , o alara pus biaissudament per la pèl traucada de pertot... que l'autre sentiria ren , que volia pas l'espaurugar... E...

... que d’un còp arribèt quicòm de curios. Alara que se trobava pas qu’a dos mèstres de Bob, subte i aguèt de lum , que lo portanèl se dubriguèt e que lo Bob s’engulhèt dins lo trauc sens que Pi1sang ajèsse lo temps de traucar tanben.

De rabia sa color cambièt. Cridèt e ensatjèt dos o tres còps de passar per la fendascla, mas se podia pas. Puèi s’apasimèt. Ara èra pus qu'el de viu, cap de Pi2song sus l’esquina per lo comandar . Aviá l’eternitat. Qu'o volgèssi podiá arrestar lo Pofre e esperar; dusca’l moment o capitariá de sortir dels conduch de las escobilhas. Alara prendriai lo contraròtle de l’esperit de Bob puèi del Pofre. Après traçarian cap a la Tèrra, mas davant caldria escampar defòra las doas femenèlas.

Solide que lo Bob demandava pas qu'aquò, per Sofia, que savia ren encara de la sòrre bessona.


samedi 10 mai 2008

Lo Pofre ficcion8

Bob se calèt per milhor escotar. Sofia repondiá pas. L’estonèt pas. Benlèu s’ausissiá rès decond ont èra. Benlèu voliá pas de respondre. Bob ausissiá pas qu’un son aguch, ressaire , que sos rebats rebombissian al lond del corredor de metal, amb qualques còps lo tremol prigond de sons gravas, que donavan de picaduras, li davalant al long de l’esquina, per remotar als cadenèls , semenant una mena de tremoladis que li bolegava la cervèla , dintrava en resonéncia , tant fòrta entre las aurèlhas que li las tampavan. Tornamai creguèt d’ausir lo fregament mofle del la causa blancassa que praquò èra mòrta jos el, en espetant, mentre que tindava un craïnament sord , como d’un portalh rovilhat , qu’òm dubris d’unes còps, sia per daissar passar un ataüc que passariá pas la pòrta estrècha del cementèri, la dels mòrts ordinaris , sia per que lo desparegut s’ameritèsse que lo monde poguèsson seguir menimosament , dapasset, suaudament, en patolhant dins las gravas, detras las montanhas de flors , en temonhatge de pietat, de remirança, o del respect de las convenénças socialas.

Salòpa Sofia. te bandarai ièu.

Quna idèa de cridar a l’ajuda. Quun nèci !

Bob quitèt de gemegar. Li semblèt de veire un pauc milhor. La sèt li tòrcissia lo còl. Se passava de longa la lenga secarosa sus las pòtas fendascladas , coma s’aviá alenar maites goladas d'aire gelat. Praquò sentissia pas lo frèsc. Normalament auriá degut tremolar coma una fuèlha dins l’aurassa. Al revèrs l’èr li pareissiá tebes. Montava un ventolet cargat d’olors òrres. Òm auriá dich qu’una carcassa fenissiá de poirir al fons del potz. Li remembrèt las fotòs qu’avian vistes dins son jove temps ençò de l’oncle mairal. Sovenirs vièlhs d’una guèrra oblidada , ambe los cavals , los tudèls dins las brancas d’aubres, las patas pel sòl.

Damne vaiqui que li venia des remembres falords.

De tot biais ren non podiá subreviure aici. L’aire èra tròp rare. Cò que s’èra esclafat sos el , quand cabuçèt èra pas , saique qu’una mena de micròcristalisacion de gas rare, un fenomène quimica coma s’en vei amb los precipitats , levat que se pòd passar tanben a l’aire liure jos d’unas condicions particularas. Que caliá se remembrar per exemple consi , l’alenada simple d’un òme auria pogut causar la creacion d’un nivol gaireben dins un estat solide , mas fòrça lèugièr dins l’aire d’Aldebaran. Mas onte, solide, se trovaba pas cap de vida que que sia.

Mas alara perqué la fòrma s’arrapava al long de la camba ?

Risolejèt . Rebrossèt los pèlses que li tombavan als uèlhs. Sentiguèt jos los dèts la crota dura e sèca.Estrementiguèt. S'èra jà estat vist qu'un òme vengua falord d'un còp? Se riscava una septicemia folzejanta . Se produsiá qualques còps dins los mitans enveirinats . Se remembrèt de totas las vaccinacions, de segur las mai conegudas . Evidentament se podia que los coneguèsson pas totes los virus, bacterias, e nivolets blancasses, coma de mofa de rasar,barqqq! que poblon los conduchs d’escobilhas… Sens parlar de totas las saloparias que la Sofia avian montadas sul Pofre sens cap de permession. Pensèt al Guigui. Benlèu enveirinat el tanben.Dempuèi quand tant de temps viatjavon amassa?. Se sovenia pas. Fronzèt las ussas per se tornar remembrar se l’aviá vist o tocat aprèp la segonda cabuçada. Nimai se sovenguèt pas. Li pareiguèt que lo cat i èra pus.

Risolejèt un còp de mai.

Jrèt de la tuar. Non de l’afravar coma cal puèi, de l’escampar ela tanben dins lo conduch de las escremièras, las mans ligadas. A podria gular la salòpa ! Quand sentiriá l’espaventa de las causas blancas.

E … li semblèt d’ausir quicòm niflar prèp d’el….

La sentir s’arrapar lo nivol, que chuca los pompilhs, e monta e monta lo long de vos , per se trobar la pòrta e dintrar dusca l’èime que crida d’esglai , entre que se nose als nervis , a las terminasons neuronalas e bufa a la cervèla lo vent de la folia.

Venia falord ? Era jà falord ?

Benlèu que l’èr n’èra la falta. Li calia sortir lèu.S'escapar senon i va petar, se dis en s'acrencant als rivets. Va venir fat. Se va daissar tombar un còp de mai pel darrièr còp.

Dire que la Sofia li prepausèt d’escarabissondar, al dintre del viatge ! Quna vergonha ! Es pas de creire !

Lo silenci foguèt disturbat per claquament sèc d’un portanèl endacòm , luènh amont. Qu’una boita voide lo butèt sus l’espatla sens li far mal. Sai qu'un chuc de fruchas. Mas de que podiá far aquela salòpa amont? A l’estage pus naut ? Onte amagava lo Guigui dabant qu’èla lo tuèsse el tanben. Mancar de respect aital a un comandant de Pofre ? Decond èra revertaba pas cap un comandant de Pofre!

Era d’esperit francas. Se dobtava pas que la companhia engatjava quin que sia , quitament de bordilha, que se rabalava amb lor carrada de lach de sauma per milhor sentir a puta.

S’estirèt encara sus très mèstres e capitèt de trobar l’abroa del portanèl de la cosina. Lo còr li batiá fòrt. E s’èra darrièr la paret, de l’esperar per l’assucar ? S’encoratjèt en se disent que deviá pareisser tarrible amb son masc de boldra e de sang secat…

Escotèt encara avant de quichar sus lo panèl metalica…

jeudi 8 mai 2008

Clemença Isaura


Clemença Isaure


S'es casada a la flor de la prima, la paura,

Quand de son arma rajava un jòc d'amor,

Tenia pòrta dubèrta per totis los trobadors,

Se velava de mots la bèla Clemença Isaura

Nusa mesclava l'amor e cançons poeticas

Totes los cavalièrs l'ondrava de cants epicas;

Que son còr e son còrs menavan jotas eroticas

Mormolhs e sospirs mesclats a la pichona mòrt

Tant cridava son joïr que de ruffians del nòrd

Davalèron per veire d'ont venia los rambalhs

Quala fasia tindar sas paraulas d'estrambòrd,

E dusca al cèl sornarut butar cranes cridals.

Los ruffians vèjèron pas qu'una Magdalena

Una puta vestida amb un vestit de reina,

Los mots la plegavan d'un blanc mantèl ?

Saquèjèron la Tèrra mas , ela, valia pas lo cèl

E Diu se fugiguèt quand vejèt los paucs vals,

Se pressar a la Pòrta . Encara ensanhosits

E que lo quite Diable crentèt per son trabalh,

Sa quitia vida, als japals de tant d'acarnassits.

Sautèron dins la flambas totes en se trufant.

Cercavan per minjar qualques braçes d' enfants.

Tant de còps o faguèron, a paupas, sens èstre castigats.

Pas gaire pus qu'un cat que machuga un rat.

Tant de chaplas , de crimis, de gelosia de sang ,

Aital foguèt l'istòria d'Isaure e del papa Inocent.



A la fin enebriats , fòls, escupissants de rabia

Li levèran la rauba de tela fina e nolenta

Per veire çò qui avia dins l'avenc de son còrs.

Una alauseta espeliguèt per los insolentar.

L'un li sarrèt al còl, còp sèc, bèstia pudenta.

Pèi li curèron lo ventre, e los uèls , e la boca

E dempuèi la mòrt anisa dins los valats.

Los lops se'n son venguts coma se son anats.

E i aura pas de crotz dins lo prat dels cremats.















Contra son grat, sus la plaça publica,

mercredi 7 mai 2008

demesida sociala

« demesida sociala »

Dempuèi las annadas nonantas cabuça la republica sociala, nivèl de vida e avantages... Per ensatjar de comprendre cal cercar endacòm mai e pus luenh disn l'istòria....

Al temps de l'empiri des Sovièts comunistes e de l'empiri occidental capitaliste, i aguèt una lutja ferotja que s'acabèt en 1989. Lo Gorbatchev foguèt doblat per Ieltsine, e comprenguèt jamai coma tot s'endevenguèt, subretot que lo pòble se'n mesclèt per tal dire pas. De notar consi los istorians son gaire preissats d'explicar , consi çò que nos presentavan, fa gaire dabant coma farçida d'agents del KGB, coma una fortalesa o cada torista èra seguit , consi tot i debordelèt d'un còp. S'agis pas de regretar la luna soviética e lo raisve d'un socialisme materialiste complètament descarat per Staline? Non! E de que serviria?

Mas comprendre oc. Fa pas de mal. O ensatjar. Cal soslinhat consi , la CIA , l'IS e benlèu los services segrèts israèlians capitèron de trobar los òmes que tenian la clau, dins l'esquina sembla de Gorbatchev per tot far cabuçar, sens sonar lo pòble levat per una mascarada, coma la de Bagdad per la casuda de Saddam.. Un jorn sai que nos diran consi se debanèt vertadièrament. Per ara ne sem redusits de soscar a la manca d'explicacions seguras aprèp la casuda de la paret de Berlin.

E per ensatjar de comprendre çò que se passa per nosautres dempuèi...
Mas sovenguam nos.
Los dos empiris volian se neantisar. Se faguèron la guèrra de totes los biaisses possibles e aquela guèrra qui faguèt praquò de millions de victimas se sonèt la guèrra fèsca.
Un temps , abant la victòria sus l'hitlerisme, alara que Roosevelt e Churchill soscavan jà al mejan de desquilhar l'Urss. Oficialament en çò nòstre , la dubertura de la guèrra frèsca, en França data de la mèsa en conjat, dels ministres comunistes del governament. De Gaule i poguèt pas res. Qu'i avia l'ajuda del plan Marshall.
1950 es l'anada clau mas la guèrra frèsca , començèt plan dabant.
Cadun ara sab que dos òmes e une femna anoncièron dins la annadas 1980 l'accion drècha e fòrta contra lo comunisme:

  • Reagan ambe sa « guèrra de las estèlas » subrepassèt las possibilitats de l'URSS de finançar far compas amb las despensas militarias. Los USA multipliquèron per tres los investissements dins l'armada, Moscou poguèt pas seguir.

  • La Tatcher se carguèt de l' « assistanat social ». Se carguèt d'aroinar lo credit del sindicats anglèses que tenian maites raices comunistes o socialistes. La debuta de la fin tinda amb la mòrt lenta des las grèvas dels minaires e subretot la, dels « dockers » mai d'un an. La solidaritat internacionala i poguèt pas res. La solidaritat interna tanben. Puèi Tatcher se trachèt dels caminòts...

  • Enfin cal parlar del ròtle major de Joan Paul Dos. Cargat de bolegar lo costat polonès, e de tornar dins la règa la gleisa del tèrç mond tal la de Dom Elder Camara. Lo papa famos que prenguèt la plaça d'un papa lèu malaute , que foguèt empoisonat(dich sus Arte) e moriguèt, dos mèses aprèp son eleccion per la curia. Lo fach es vertadièr, reconegut , mas interessa pas gaire de monde. Lo monde es assabentat sul la tentativa d'assassinat bulgara, mas pas sus la mòrt de son dabansièr.

A elses tres l'aligança de la riquèsa , de la filosofia, e de la religion. L'Occitania coneguèt antan...
Mas las annadas seissanta mostran l'intelligencia e los mejans financièrs importants que foguèron metuts en òbra .
Lèu merce de l'ajuda del plan Marshall, los païs de l'Oest « liures » van trapar un nivèl de vida e de libertat mai que mai melhor, que lo del païses comunistes. Sovenguam nos: « La Ongria la baraca la mai gauchosa del camp comunista ». Vertat que lo valat, quitava pas de se curar entre lo trabalhador « occidental » e lo, delai del ridèl de fèrre que fasia la coa, pas que per se comprar de pan.
Vertat qu'i avia pas fotò.
Pièger las revelacions de Crotchev e los libres de Soljenitsine anavan decelat las annadas òrres del stalinisme. Per coronar tot i aguèt Budapest puèi Praga. Un terra tremol per totes los comunistes vertadièrs même se Staline èra mòrt dempuèi mai de quaranta annadas. Tanben, levats los comunistes de basa, degun se levèt pas, per aparar Gorbatchev e sa « Glassnost ».Que lo paure foguèt de segur lo pus grand cocut d'aquèla ventura e lo sol que cresia de menar son batèu alara que tot debordelava a l'entorn.

***

Marshall a la fin de la guèrra prechèt per una ajuda massiva als païs aroïnats per la guèrra de 1940 1945. S'espaurugava de la potencia dels partits comunistas en Francà , Italia, Grèga e capitèt d'amassar d'argent per lo prestar als païs de « l 'oest » de l'Euròpa. La França acabèt de pagar sos prèsts dins las annadas seissanta e de Gaule n'aprofiechèt per nos sortir de l'OTAN. Que lo Nicolas nos i fara tornar lèu.

Los dos païs los mai avançats foguèron alara l'Alemanha e lo Japon, las veirinas de l'Oest dabant las baracas dels empiris sovietica e chines.
Es aisit de veire auèi consi lo sistem desvelopat pel comunisme russa èra pas bon per nosautres. Même se foguèt jamai question de lo copiar, per la basa, aquel sistem en çò nòstre, mas totjorn de melhorar la vida e l'avenir dels « trabalhadors » e de sos enfants. De bona guèrra , lo repròcha, mal qual repròcha a Nicolas los mòrts d'Iraq. Sovenguem nos : lo Buch e Cheyney devian fondat las libertats dins totes los païses musulmans. E vesètz ... se 'n parla pas pus de democracia. E l'Afganistan, es vengut lo mai grand productor de cocaina jos las miradas dels aligats....
Pauc a chauc pauc la majoritat dels intelectuals françeses, que foguèron un temps comuniste o simpatisanta, quitèt lo PCF en disent totes que s'èran o qu'èran estat enganats.
Cò que vesem ara e que sauta clarament als uèlhs es que las avançadas socialas majoras de l'oest , que sian dins Alemanha, Englatèrra, Françà o endacòm mai son reprèsas e demesidas veire tiradas.
Clar qu'aquelas avançadas « socialas » èran tanben unas menas de prèstes, coma los del plan Marshall... .
La roda vira de mai en mai lèu. S'acaba, la santat a gratis , la securitat sociala, l'escòla publica, lo trabalh titularisat, ece..... tot sera destrusit que tot çò que reverta de prèp o de luenh lo temps de las leis socialas obtengudas al temps de la guèrra frèsca.
Pròba se n'es que los trabalhadors de totes los païses avian mai que mai interes a la guèrra frèsca, cada sistèm se gitant a la cara lo nivèl de vida del trabalhador mejan... Per dire que s'existissia pas auriai pas d'i soscar.
Per dire encara , que ne sem qu' a la debuta de la cabuçada de tot çò que fasia somiar lo trabalhador de l'est. Lo capitalisme Renan creba. Parlem pas de çò que se dabana en Russia, en China, al Vietnam!
Lo libre de memòrias Danièla Mitterand, esclaira fòrça plan e d'un biais interessant, la passa de la guèrra o de la resistencia per ela. Descriu que entre qu'elses lutjavan contre los nasis , pareis que se tenian d'amassadas discrètas, als USA per estudiar lo despartage de las riquesas del monde. Aquelses òmes , los mai poderos del monde sabian jà en 1943 que la guèrra seria ganhada , alara que los maquisards o sabian pas.
Potençia espauruganta del capitalisme que faguèt arrestar lo juòc quand o volguèt.

E que la republica sociala a la françèsa s'arresta ara jos nòstres uèlhs, tanben al còp de siblet.
Los òmes que nos menan ara son mai que mai dins la regression sociala, tot en se donan l'aire de revolucionaris, qu'an pas paur de s'afrontar als avantages acquesits, sens la pus pichona vergonha, en facia de lors pròpris avantages. Uèi cal donar de « dividends » als actionaris, senon van partir endacòm mai e coma o dison pertot çò mèsme, òm se demandan onte van ben poder anar aquelses aucèls pauruts..Cresiai qu'un còp capitada sa tòca, lo capitalisma s'acontentaria d'aquò sens tròp quichar la "bèstia". Mas sembla que i aja pas de termes a la quichada , que ne'n foguessem qu'a la debuta. Los borsicotaires realisan de beneficis imenses sens que los medias s'en estonan. Per elses es la CRISI. E coma se venia falord de sa vincida e de son argent lo capitalisme frega de mai en mai , ambe una crisi majora coma en 1929.... La que nos menèt Hitler , Mussolini e Francò.

I a un pilòte dins l'avion?

La guèrra frèsca es acabada . I a pas pus que de guèrras capitalistas , petròli, d'en prumièr , puèi vendra la guèrra contra la China que ven tròp poderosa, contra la Russia per las riquèsas imenses del sòl........... Tot se met en plaça. E los lops se minjan entre elses. ubretot que savem pas se s'agis de capitalisme o de mafia.

Mas , pels Occitans, la fin d'aquel pacte social o republican que foguèt lo ciment de la « nacion » mancara pas de nos torna donar la libertat.