mercredi 30 juillet 2008

Mistral Calendal cant VII

video
Calendal se'n ven trobar la bèla Esterella per li ofrir lo mèl qu'a raubat a las abelhas al perilh de sa vida e çò que li respond:


-sabès que sias? dis, un bèl nèci!...

O! n'i a pas dos de ton espèci !...

As meritat , bregand! de veire a ton entorn.

La terra maire se perfondre.

E dau bon Bius l'òbra s'escondre,.

E que ta cara se desondre.

Coma as desonorat la cara del Ventor!.


Santas dels Baus ! que l'òme es bèsti !.

D'anar, crudèl , gastar lo vèstit.

Qu'ufanos, èra tre subre l'òssò(la cresta) dels monts.

E de pas veire qu'una briga.

Se forviant , qual nos possiga (per non espotir esclafar).

Dins son draion, una formiga,.

Fai òbra de vertut mai valenta (estimada per Dius) ailamont !....


Puèi, reprenent son èr eirètge:.

-Engendrament de sacrilège,.

Dins lo vaste univers , dis , creson tot de sièu!....

Avètz del bais(dins la plana) la portanha (la meisson) .

Avètz l'oliva e la castanha.

Dou pendolièr(del penjal)... Mas de las montanhas.

Las crèstas parpelosas apartènon a Dius!.


Mistral cant VII de Calendal


lundi 28 juillet 2008

Crosada


Pareis qu'un siti français de lenga anglèsa( e oc) es en trin de recaptar totes los chaplas majors que se debanèron sus la Tèrra. Per ne far una mena de "Hit" parada.
Per que la lenga anglèsa ? Per qu' an dich que volontavon d'estre mai coneguts e ausits dins lo monde...
Sens comentari.
S'en parlèt sus Frantz Kultur's fa tres mèses. Dempuèi pas res. Ai pas notat l'adrèça.
Lo responsable diguèt que la revirada françesa arribarià mai tard, mas que pel moment avian pas cap de temps d'i pensar.
Pareis que lo siti coneis una brava capitada.
Coma totjorn an començat pels crimis dels autres e los del sègle XX.
França ten la particularitat de donar de leiçons de democracia , de revolucion , de diversitat e de respect de la diversitat, per los que volon plan escotar.
Tenem lo pompon. Sem medalhas d'aur per las leiçons a gratis.
Espèrem donc qu'al musèu dels arts prumièrs, Monsur Chirac fara una plaça pels occitans...
Me sovèni pas del nom d'aquel siti... Mas aimariai de saupre consi serem classats dins aquel "hit" dels crimis contre l'umanitat.
S'òm compta las crosadas , l'esclauvatge , dins Euròpa tota ambe los slaves , puèi de pertot subretot ambe los negres , puèi las crosadas al dedins e al defòra , totas las guèrras eternas e reialas europeencas per la grandor françèsa, abant los chaplas de la revolucion, puèi los chaples Napoleonencs e lo grand rebotge dusc'en Russia. Puèi tot lo demai... per dire ren, a pron pena de tres guèrras per l'Alsaça Lorèna . E un detzenat de millions de mòrts per nosautres.
Passarèm lèu sus totes las victimes de la "decolonisacion" Indochina, Madagascar, Africa del nòrd... del Centre e del costat.
E ben paurets crenhi plan que compte tengut de la pichonèsa de la França , raportats al nombre d'estajants , siaguèssem a boca de trapar la medalha d'argent ... Vertat que los anglèses seran benlèu dabant... Mas pas tant luenh qu'aquò.
Dins aqueste temps d'olimpisme, las medalhas podon tombar del costat ont las espèrem pas...

samedi 26 juillet 2008

cathare uèi


Quand òm vei totas las orrors del monde , totes los crimis, chaplas, crudeltats de totas menas ; coma los Catares antan que , per fòrça, ne venèm de creire que la Tèrra es l'òbra del Diable, per que Diu non èra possible qu'ajès creat lo monde aital.
Se Diu es , cal creire qu'es endacòm mai, mas pas aici. Que solide que pòd pas se trobar sus Tèrra. O alara partiguèt lèu per pas veire la seguida.
Los Bonsòmes diguèron que la Tèrra e los òmes de carn podian pas èsser que la creacion del Drac.
Sol l'esperit servava lo sovenir de la man de Diu.
La gleisa encapèt pas jamai d'explicar aquela contradiccion: consi se fa que Diu pastèt la Tèrra aital?
Vertat qu'un Diu d'amor non pòd aplèchar un monde tant òrre per maites! Es a dire la majora part.
Es aital que lo brave Innocent prechèt la crosada . E que la gleisa expliquèt pas jamai la contradiccion. La neguèt dins la sang. Equ'a l'encòp, lor donèt cent còps rason ambe 100 annadas d'Inquisicion ...
De que se sentir cataron cada jorn un pauc mai.

jeudi 24 juillet 2008

l'actualitat comanda

Aqui liure coma l'èr. A l'òrla de la mar , toristalhas venon se deslargar, de sa misèra ciutadana .
Alena , minja e bèu de veirins de tota mèna, tot al long de sa jornada, de sa setmana e de sa vida.
E ne'n prendrà mai qu'aquò. Los oracles o dison plan. Que la China fa pas d'"embargò" e l'India espèra plan de li far cridar cèba.
E totes deman amassats, aleluia, sembla, que nos agrada, que votarèm coma un sol òme per los que promet de ren far, senon de donar als borgès..
Amai contunharem, aital los lemmings del pòl que sabon pas ont se'n van , mas que praquò i cavalan.
Los medias batan la mesura, e son de longa a donar lo LA.
Frantz Kultur es de la lutja. Que nos explica dabegadas , consi d'unes païses barbars , se chautan de la diversitat. A pron pena calat Lo Monde pren la seguida e nos dis lo malastre d'un indian del Canada , que sa paura lenga s'amudis per causa de l'Anglès.
Lèu França Inter pren la relèva per protestar dubertament ; pareis que i a un Tchetchèn que sab pas pus dire maman dins son quite parladis.
Que França va tot aparar. Trobèt 75 lengas que s'aflaquavan dapasset, lo Senat e l'Academia se prepausavan de las escanar, mas un tipe plan revelhat diguèt de laissar (pissar) coma que tot s'endevenia coma cal....
Per astre que sem en França , un escrivairòt enraumat, del ministèri del lassitge trobèt al cap d'una laissa un boçin de papèl cuòl. E notèt a la 75 pagina que tot aquò ,èra pichòt , a l 'auçada de la comuna per tal dire , benlèu pas mai que lo canton...
França es atal tot d'una pèça quand los autres nos escoton pas.
Que sem un pòble mèstre . Lor direm que nòstre biais es de segur lo sol que valga.
Mas un còp l'estiu vengut , totes de galopar al païs del cocut.
L'Occitania siaudament se cubrirà de còrses rojinèls, tala una mostrosa vairoleta. Dabalaran los qu'an pas que l'idèa de se trempar lo cuòl dins l'ayga frèsca.
Los quites grilhs occitans s'amagaron per reganhar bravament . Lo cèl es blu. La mar es vèrda.
E lo torn de França passara.
Aprèp Santa Betancourt. Passarà sant Nicolas, aquel qu'i sem acostumats! . Puèi nos sortiràn un Karadzic , un Tapie, tavans nascuts de mèrda e atalentats de colombin.
Sem plan planèt, en çò nòstre al nostre pichòt monde que pudis l'òli rança crompada l'annada de dabant.
Baste qu'un amic me sone per me'n anar als campariòls...

lundi 21 juillet 2008

bon nadal



Pareis qu'a Paris son en passa, de reconeisser la nòstra lenga. Aquò's gaireben fach. E ben paures que sem contents d'èstre uros, e de vos esperar una bona annada . Mas d'en primièr Bon Nadal .
Solide qu'aquò' s pas un temps de sason , e encara mens de nadal. Tot es capvirat ara. Ambe la bomba atomica , lo rescaufament climatic.
A mai que ièu sentissi mai lo frèsc sul matin al masèt ont demòri. Normal , ambe l'atge, que fa bèl temps qu'i a pas cap de teulada.
'magina! Uèi dins las pradas passan de parpalhòls e sabètz çò que me disia lo paire :
Ninon escota plan lo bruch de las alas dels parpalhòls quand alètan per las castanhals. Soven te qu'aquò's reverta, lo de las alas dels angelons .
Mas ièu los ausiguèron pas jamai. O a pron pèna , quicòm come un chutchut e encara qu'a fòrça d'escotar lo cap me virava. Enfin que " des parpalhòlhs en decembre?". Jamai vist.
Nadal serà lèu aqui. Aquò's la fèsta que m'agrada mai.
Cal dire que ièu i comprèni ren. An dich qu'al senat èra carnaval? ...
Aqui ièu al temps bèls. De segur qu'èri mai jove. Mas lo temps passa per totes non?

samedi 19 juillet 2008

article75


Figuratz vos que l'aire , l'ayga , e la manjiscla son tan poiridas ara que ièu, (que me sona picamòl), e ben me soi trapat una infeccion en piquant una joinessa que se rebalava sul sabèl entre los rocasses , e los còrses, de l'ocean a Biaritz. Que la femela que ne'n parli l'avetz aqui dessus , que vos podètz pas enganar. Es la sola que fa BZBZZZOA
D'un biais m'aremarquèri que los mosquils d'aquesta passa son pas tant grosses qu'aquò. LO femelum triomfa... Troban ren de minjar.
E oc praqu'ò se dison que "lo valon plan" e ben non valon pas res...('quela rusadeta)....
Bon l'occitan sera benlèu reconegut a l'article 75 (coma lo canon del meteis nom) mas sembla que tot aquò se debana d'un biais vergonhos. Semblaria que la presidençia de l'UE , los quichèt de far un pauc mai que de costuma, e de mostrar de respect per la diversitat linguistica .
Mas aquò durèt pas qu'un briu...
LO lendeman tornèron a lor dralha ...N en demorèri estabosit d'ausir tota la ministralha parlar a Bruxèla coma se ren non èra , a mai de diversitat culturala . E de far la leiçon a totes. Coma los autres ministrats estrangièrs son parièrs . N'i ajèt pas cap de monde per lor far vergonha de lors cavilhas uflas.
L'UE es aqui . Nicolas mena la còla. Cap a las diversitats culturelas, a la françèsa. Ambe Dona Aubanèl de Frantz Kultur...euh. De que se fotre un ventral de rire.
Li ne cal sonque daissar lo temps, ambe l'engranièra, de butar l'occitan jos lo tapis , a l' estage 75..
Visca la diversitat . Visca la França. Visca los mosqilhs. E Visca las 75 lengas de l'article 75 de Monsur Cerquiquiglinioni... GUILIGUILIGUILI

dimanche 13 juillet 2008

Per un 14 de julhèt en decembre?

video

Disturbar la mòstra de la vida.
De monde que se passèjan sul pompidors , sus la plaça de la comedia majorala , la de las amors que s'escantisson. Far son sicap e siublar los mèrlhes. Cutar. S'oblidar un pauc.
Sem la grana de borgès que manjan en se laguiant de l'avenir dels enfants. Avenidor mai bèl que durbis sa pòrta , camin de las lausas, pròche d'un film eternal, tant i a de peiras encaladas a l'ombra dels cipressièrs.
Estillar las causas mas sonque las que comprèni plan , e esperar , que lo temps anira siaudament , lo temps s'estorris ambe lo temps. Ven coma una vièlha pèl de figa que sarra fòrt son nogal sec de cerièra rafida. Es a dire que vòl pas pus ren dire . T'a promete que lo mai bèl relòtge pareis mai bèl que lo temps ambe son braç de coire. E qu'a flor e a mesura d'agatchar lo balanç e ben finissi per creire qu'aquò's pas ela que tinda las segondas , mas mon còr .
Aital ganharem la batalha del temps.

vendredi 11 juillet 2008

1936....la cançon oblidada





I avia un òme que cantava a la gara Matabuòu. Un republican espanhòl, crèsio benlèu saique un catalan. Enfin un que coneguèt plan la guèrra...
Mantuns còps los escoti pas cantar, que lo rebat del membre grand, empesca de comprendre las quitias paraulas...
Paraulas oblidadas e raices arrencadas...
Trobèri lo sèu cant plond. Me daissèt enregistrar sa musica.
O faguèri dins los comuns qu'i avia pas degun per nos treblar. Ame lo camescope. .. Las images las ai perdudas, mas demora la musica...
Me mostrèt la fotò de sa femna e dels mainatges . D'unas papieròts vièlhs que sabiai pas sonque de que podian servir...
Era bèla tanben... La femna . Me diguèt que partiguèt per l'autra monde , e coma èri preissat pel tren , li respondèri que " son de causas qu'arrivan" . Pensavi que parlava de l'America . mas non el parlava del monde que degun ne'n torna pas jamai...
Coma que aviai perdut l'astrada de me calar... E me sembla que devriai las escriure las 'istòrias de las grandas vergonhas... Mas qual començarà lo jòc?
Aqui l'avètz...
A oblidavi que lo tipe ba ... Mas es pas important...
1936 la cançon oblidada

mercredi 9 juillet 2008

Interior esclau ambe esclairatge de biais



Pichòta fotò de la diversitat.

Nevava ...
L'agla clinava lo cap.
Un senator marchava;
Una academiciana seguià,
Se vesiam pas pus las alas del tropèl...
E nevava...
Ailabas a Changaï
Un diplomata françès
Escotava de monde parlar sonque
Anglès...
Alara cridèt:
"A las armas companhons
Que la sang poirida raja dins las règas...
Salvèm la lenga de la republica
La dels drèches de l'òme e qualque còp de la femna.

Contunhèt: " venon dusca las campanhas se pagar las filhas e las femnas "
"La bandièra sanhosa es levada
"
Paures
E totes se jitèron suls occitans
Que cercavan los campariòls .
Que manjavon sus l'èrba
Un tròç de cambadjon..
Pels campèstres.
Nevava
l'agla baissava lo cap ,
aprèp un camp de nèu
un autre camp de nèu,
que se coneissia pas pus las alas del tropèl.
Nevava
Separatistes, comunautaristes, sectaristes, guitaristes .
Defòra.
La França demòrarà la França.
E tot serà plan...
E totes partiguèron vas Paris...
En cantant. Dius que l'aimavon
L'uniformitat, subretot l'unilenguisma, e d'èstre totes arengats, coma d'unes pòrres lo 14 de julh.
E sortiguèron los tambors de l'unitat retrobada.
Ambe coma sola diversitat culturala
Pas que las colors de las teuladas. Negre al nòrd, roge al miètjorn , gris endacòm mai.
Mas qu'istavan, qu'èran a mand de se demandar, se tant valia pas milhor tot escalfar siul pic.
Las subreviudanças de païses endarrièrats .
Vertadièrs democratas son. Vos ne'n trufètz pas. Son aital dins l'uniformitat.
E donc, causiguèron al luòc de libertat: uniformitat e consanguinitada...
L'ora èra venguda de levar de parèts de pertot.
Que se sonavan un temps parèts de la vergonha...
Mas que s'en chautavan ; la libertat èra d'aparar.
A las armas companhons.
Formatz los batalhons;

lundi 7 juillet 2008

Temps d'amor

Mon païs garda al còr

Blassaduras prigondas

E violencia primièra

D’un temps de malastre

Paraulas oblidas

E raiças arrancadas

Praquò se cridèt joïa

Pel mont e pel valòia

Oc qu'un sòm darrièr?

?Sòmi darrièr?

Cal abraçar sos pèlses

Li donar de coratge

E nos trufar d’elses

Coma al temps del paratge.

E cantar lo darrier coplet

Qu’es tanben lo primièr

Que fa bel temps....

Qu’ai pas ausit.

Parlar d’amor.

Sai que ... los trobadors?

Un rei ja un còp

Nos venguèt del nòrd

E tornarà lèu un jorn

Per far la mèsa a mort.

Lèu desraubara la dòna vièlha

E chaplara rossignòls jos la trelha

Sens ausir lo darrièr coplet

Qu’es tanben lo primièr,

Fa bel temps.

Qu'ai pas ausit parlar d'"Amor"

Vertat qu'antan

Foguèt dels trobadors.

Mas qualques còps un cant .

S'afortiria, d'una abraçada

D'un poton , d'una paraula.

Un vèrs enrabiat, que rimalha ;

Coma cometa dins la nuèch

Qu'esclairaria lo cap del lièch

Al prigond d'una nuèch sorna.

De la lutz dansaira e teunha

Tal la qu'aplècha un calèlh

Quand furga las ombras

Per far grèlhar las lusetas.





samedi 5 juillet 2008

Sovenir de tu



Me soveni , me soveni, me soveni me soveni me soveni.
E ....me ....soveni
Me soveni me soveni
Me soveni me soveni d'ela , que me'n soveni
E mon recòrd, ma remebrença es pas qu'un sovenir amagat jos la montanha dels sovenirs que s'amolonon .
Me soveni me soveni me soveni, me soveni .
Mas ont es que me sovenga .
Que la m'escalprèssi, al mai plond dels sovenirs oblidats.
Dins tos braçes sus Mars dormir(music(a) costic(a)costic(a)

Musica(ensag) e pintradura dreches servats.

jeudi 3 juillet 2008

doas femnas dins lo cap en 1968-novèla

A doas oras, de la vesprada, nos arrapèrem al camin tòrt de la carrièra granda. Mentre que lo solelh nos asaigava de tota la potencia . Tonton lhabrava e l'ajudavi per escupir del milhor. Quna calorassa! Ieu me sentissiai tanben montar lo vomit. D'un moment tonton volguèt escampar l'aiga e ièu tanben. Mas d'unas femnas que passavan nos insolentèron. « Porcassièrs, saumaires , golamasses ».
Tonton s'espetava de rire. Mentre que ieu ne sabiai pas pus consi far. Mas dèts mèstres pus luenh, o mai naut sul camin , qu'èri ièu que m'espetavi . A me cagar dessus. Savètz l'istòria que contèt lo garda al cafè:
« lo pièger quand venèm vièlhs es pas , un còp enebrigat, d'escampar las aigas dins l'armari de la cambra e de contunhar de parlar coma se ren non èra, pas mai d'oblidar de clavar la bragueta, un còp l'aiga escampada, non lo pieger aquò's d'oblidar de la dubrir »

Ai fotre de tu que me fas petar lo boton mèstre, qu'èra tot juste çò qu'el oblidèt d'o far . Lo tonton...

E l'autre , puta brava , me faguèt, te'n sovenètz :

« los tipes qu'escampan l'aiga, l'un en facia de l'autra dins un pissador municipal, e que quita pas, l'un coma l'autra de clucar de l'uèlh , e que l'un dis:

- « mas Monsur se troba qu'avètz la meteissa tissa que ièu, non?... »

E sabètz çò que l'autre li respondèt :

« calatz vos, damne d'ase, mesfi, que lo vòstre rajal me jaissa a l'uèlh... »


E sul còp me pleguèri en quatre , en uèch , en dotze. Qu'èra pas possible de sortir de conarias talas. Tombèri de genolhons mentre que fasiam nòstre camin de crotz , d'unas femneas aissas quitavan pas de cridar.

Vergonha. Avètz pas vergonha de vos rebalar aital. E tu que sias paire . E tu que sias jove . E tu e tu....

Tonton fasia mina de pas ausir e ieu tanben. Mas un còp el mostrèt lo punh , amai lo dèt, al femnassum.

E mai que lo punh , daissèt tombar las braias e me cridèt triumfalament : « e ben golamas de qu'esperas per far coma ieu ? »

L'idèa d'en prumièr pareguèt curiosa , inausida. Puèi ambe los grads d'alcool que me gisclavan per las aurèlhas , per l'alquimia o l'astre d'una evaporacion naturala, quitament ecologica, l'idèa m'endevenguèt possibla. D'una mena de darrièr agach , qu'i avia pas degun dins la carrièra , levat qualquas femnas vièlhas e acarnassidas , que de tot biais lor ne'n podriam pas cambiar l'estimi de nosautres . E ben paures vaiqui que montèrem totes dos la carrièra granda , las bragas a las cavilhas , coma los nens quand cercan la maire aprèp cagar. Amai èran content qu'èra pas de creire.

Quna vergonha.

En levant los uèlhs , d'un moment , vejèri Odile sus la terassa que se plegava per veire o se tòrcer de rire . Ambe lo solèlh se podia pas veire de que n'èra.

Mas Alicia nos gaitava tanben. Risolejava pas gaire

Aviai tot oblidat de la matinada. Joana , Odila los rendètz vos e n'èri pas capable de trobar la sortida, de seguir la pus pichona idèa .

Alicia me donèt de vam, fòrça tre que passèrem la pòrta :

- « se t'agradas aital , pòds tornar »

L'oncle partiguèt se jaire e ieu començèri de comprendre que me demorava pas que de preparar la valisa. Quicòm me tafurèt lo còr mai que mai. Alicia m'agantava dels uèlhs.

I faguèri un gèste, mas se recuòlèt coma s'èri una bèstia pudenta. Los braçes me tombèron.

-" o voliai pas sabès ... Aquò's pas de ma causa ..."

Mas se revirèt e sortiguèt de la sala de minjar.

mardi 1 juillet 2008

Pofre15

Demorèt un temps sietut. Puèi se levèt en mormolhejant. Fasiá totjorn la meteissa grimaça que revertava un pauc lo sorire d'un nèci. Se podiá pas comprendre las paraulas , que disiá d’un biais estranh , en siublant un pauc , coma un vièl que li faltaria las dents de dabant. La nuditat lo geinava pas cap entre que marchava la quitia trompa levada coma un elefant.

Li demorava la mòstra que marcava petantament, nòu oras del matin.

Marchava d’un pas trastolaire , d’un pè puèi sus l’autre, coma se seguiá una linha imaginaria. Qualques còps sortissiá la lenga , tal l’escolan que s’aplica d’escriure la majuscula. Puèi sautava en gingolant a pès-ranquet.

Saviá pas qu’èra vengut doble, que Pi1sang èra tornat nen coma el. Levat que Pi1 sang seguissia lo raisve de glòria , del retorn al "païs " ame sas descubèrtas inausidas , dos èstres que podian far ondejar lo monde coma la reina o fasia unes còps totes los quatre sègles, mas tant fòrt qu'èra pas de creire...

Sofia davalèt als vestiaris mas trobèt res a la talha del comandant. La cabina de Bob èra clavada. Li calia desclavar los apartaments privats, ame l’ordenator, mas aquèla procedura necessitava l’accòrdi de Vertolhon. Gaitèt la relòtge a la paret de la sala de comanda. Encara una ora dabant lo rapòrt del matin.

Solide a mai, que Bob èra pas dins sas aisas, i èra pas pus . Qu’èra demorat mud coma un pairòl. E sos uèlhs ? A te far paur! Te disi pas los d’un fat.

Finiguèt per desnistar una mena de salopeta , un pauc estrècha. Quna idèa de copar los vestits ame los cisèls. Per te trobar con aprèp. Levat que de costuma èra ela que se retrobava nusa. Mas èra plan Bob qu'entamenèt lo juòc, que volguèt jogar ame las menòtas clavadas.

E ben se diguèt qual sab de que podrian far totes dos? Un còp plan alucats e que nos coneiscam milhor...

Tornèt cap al monta-davala, quand una alarma ressontiguèt . Lèu cavalèt als pupitres. Una lampa vèrda clinhava. Fugida d’èr dins lo conduch de las escobilhas , al nivèl onte aviai espandit sa lach de sauma, qu’enrabièt lo paure Bob . Atudèt lo sinhal e arrestèt lo claxon. Sospirèt , e partiguèt per l'escalièr. Bob podia esperar . que trobaria plan un mejan de lo vestir dabant l'ora del rapòrt. Caliá se trachar d’en primièr de l’urgéncia, coma disia mantuns còps, lo manual.

Solide qu'ariscava de bramar lo comandant, mas consi far? Voldria pas far la recerca de pana , ame lo cuòl al vent, non? Sofia solfinava que la lach èra tombada sus un circuit electrica, çò qu’avia fach petar un fusible, probable. Lo temps de davalar , de reparar, se diguèt: ane te, una istòria de cinq menutas a pron pena se diguèt . E òp tant lèu fach que dich… Sofia debordelèt los grads quatre a quatre. Respectava las consinhas escrichas. « tre una alarma electrica dins los estages , es enebit de prendre lo monta-davala , al perilh de demorar presonièr per cas de pana electrica generalisada a tot lo nivèl.

La fugida èra ben localisada al quatren pont. Lo tablèu general sinhalava la meteissa dèca que la de la sala de comanda, ren que de normal, lo sistèm de la replicacion de las sinhalisacion, d'alèrta e de securitat, merce del doble circuit e la redondancia salvatriça..

Lèu passèt la pòrta que lo paure Bob s'i tustèt tan fòrt, quand se tampèt sus el, aprèp la sortida malastrosa de Sofia.

Anèt a l’armari electrica, dubriguèt la pòrta e legiguèt l’ecran d’informacions. Un lumènon roge mostrava lo luòc del cort-circuit, al trastet , just a l’aplomb de sos pès . « Lo SRAD (Sistèm de Recerca Automatic de Dècas) , demandava d’isolar lo circuit E10 de color iranja , entre los pontanèls E108 e E123. Prenguèt lo virevis especial de color iranja el tanben, e se passèt la lampa portabla al front. Dubriguèt lo portanèl metalica e tirèt l’escala de fèr. Trobèt aisidament lo ponton E108 , per tal dire al bas de l’escala. Per l’autre li calguèt s’encapar prigond entre las parets que portavan, las canalisacions techniques de tota mena, ame tot enaut, contra l' plafon , las laissas dels mantunes camins de cables , que corrissian de pertot dins la fusada. En doble , redondancia totjorn. Lo pontèt E 123 se trovava a un cinquantenat de mèstres . Lo desvissèt menimosament e lo pausèt sul plòt de repaus.

Bufava qu’èra pas de creire. Susava fòrça. Se revirèt dins lo passatge estrèch, caminèt pesucament, e s’arrapèt a l’escala. S’assegurèt de la desapareisson del luminon roge sus l’ecran que portava escrich de jaune: mission complida, sistèm nominal . Clavèt pòrta e portanèl. Tornèt pausar lo casq de la lampa frontala al porta- aplèches. Dabant de partir se’n anèt al comun , escampar l’aiga e beure un còp. Ma quna susada tenia! Se diguèt en se mirant al miralhèt poscos dels pissadors : « e ben puta vièlha sias cansada…. Sai que la partida de chabala bala de la nuèch passada … » S’esclafèt de rire e prenguèt cap al monta davala… Levat qu’entre el e ela i avia la famosa pòrta que.... refusèt de se durbir.

Sul còp Sofia gulèt de ton son vam. E tustèt dedins còps de pès , còps de punhs. Ren a far. La pòrta boleguèt pas d’un milimèstre. Alara se remembrèt e freniguèt … de paur.

L’alarme al pupitre senhalava una fugida d’aire dins lo conduch de las escobilhas , alara que l’ecran al quatren mièg-solièr senhalava pas qu' un simple cort circuit. Lo sistèm informatisat divia èstre malaute , coma lo comandant , coma tot aici , dins aquela fusada caluga...

Tornamai Sofia ensajèt , sens tròp i creire, de sonar la sala de comanda. Pel còp que lo Bob seriá dabalat , mas tornamai lo telefona refusèt de marchar. Pas cap de tonalitat, pas cap de messatge d'espera, d'alèrta, d'entresenha....Res de ren ...

Puèi sentiguèt li venir la pèl de galina. Que sus l’ecran ara èra pas pus escrich : « tot es O C » , mas « fugida d’èr dins las escobilhas ». Dius es pas possible...

D’en prumièr dins aquela sicut , lo primièr reflèxe , aquò’s de s’apasimar, de soscar , de se remembrar las consinhas .

Alenèt prigond e prenguèt la posicion del lotus. Gimnastica alenatòria. Lèu sentiguèt la sang tornar al cervèl e lo silenci dabalar dins son còr febros. Pauc a chau pauc s’aluenhèt la terror que li sarrava lo pitre.

Se recordèt que podiá se servir del programa d’ajuda . Que sufisia de demandar la marcha de seguir en tal cas de malastre.

Capitèt d'escapar al messagte d’alèrta que totjorn tornava. Passèt en mòda de sosten. E de pausar sa question :

-« fugida ………………………d’aire …………….. canòla , non,….. conduch …. Las escobilhas , trantolhèt encara e causiguèt l’opcion : S.A.S mal clavat ? Aqui i sem e envejèt .

L’ordinator molinèt un momenton e respondèt de :

far un ensag de clavadura en manual »

consi far? »

cal repausar los pontanèls E108 e E 123 dabant d’o poder far , que lo circuit dubèrt blòca la conducha manuala»

Creseguèt de s’estavanir.

E tornamai encapèt per la traponèla e faguèt lo camin a rebors , e repontèt e tornèt , e montèt l’escala per finir dabant l’ecran que diguèt :

-« cort circuit , entre E 108 e E123 …. »

Sarrèt las onglas dins la carn...

Puèi Sofia tornèt de trapar a l’ecran d’ajuda , qu’ escupiguèt :

inter A 35B2 quichatz un còp, per un ensatj de clavadura manuala del sas… »

La filha i anèt . Al cap del corredor, dins un recanton jos un potilhon clavat per un fial de plomb. . Per qué ? Vai te'n saupre. Una fusada de calucs. Virèt et butèt lo boton roge. Se faguèt que la lum centrala s’atudèt puèi tornèt.

L’ecran i faguèt ça mèsme tanben, milhor , ame una estela verda que demorèt una temps al centre dabant que torna la pagina d’alerta. :

Sicut nominal. Fugida d’aire acabada . Cort circuit desparegut… podètz prendre d’activitats normalas… »

Sofia bufèt e butèt la pòrta miracle , de la salida, e la pòrta se virèt.

Ne’n tremolava encara. Ajèt pas lo coratge de montar los escalièrs. Una dèca de mai. Era pas son jorn , manca d’astrada, abséncia de volontat , lassitge de la nuèch. Enquilhèt lo monta davala que tombèt sul pic , redde en pana. Piegèr la lum s’atudèt dins la mitat del pofre.

Un temps , Sofia venguèt falorda . Plorèt , cridèt , gingolèt, craïnèt , tussiguèt e sonèt , e preguèt . Puèi tornamai trapèt son biais chinèse d’alenar prigondament , ame una camba replegada sus l’autra , e los braçes parats debant al nivèl de l’agach, l’esquina drècha , en recaptant mai de temps lo buf , puèi e daissant passar lo fial teunhe d’èr entre las pots sarradas , coma per atudar las candèlas , al jorn d''aniversari . Suaudament , dapasset, tranquilament , coma s’una part de las certitudas èran pas a mand de cabuçar. Aguèt una darrièra pensada pel comandant :

« Dius , baste que se reviscole … »

E s’acuolèt estavanida dins la cabina….



Entre temps Vertolhon, pareguèt sus l'ecran gigant de la sala de comanda , mas i avia pas degun per respondre. Gulèt el tanben , e demandèt aprèp Bob , o aprèp l'"autra" coma la sonava , la Sofia. Mas la comunicacion s'arestèt lèu , al cap de las cinq menutas previstas e lo Pofre tornèt tombar dins lo silenci cosmica, en seguent la rota traçada per el.