jeudi 28 août 2008

En armas

En armas I Roqueta

Nòstra mòrt l'avem
talament luènhta en arrèr
i a talament de temps
que lo prèire de servici
dins un cementèri vièlh de la vila
escampèt sus nòstra caissa
la darrièra palada de tèrra
que la mòrt
pòt pas ren sus nosautres

Aquò's com s'èrem estas
batejats
non pas dins l'esperit
mas dins la glèva
e ara glèva siam
Rastolhs son nòstres pialses
e catla o lèbre es nòstre còr
Del cap als pès siam vestits
de lusernas
verds de colèra
en armas
coma del bonur de las trochas
dins lo rabaladis del temps
D'aqueste e de tot autre
se ne pòt i aver mai.

mardi 26 août 2008

omenatge de Clemença Isaure


Ara an trovat la pròva vertadièra de la vida mervelhosa de Clemença ; que la desnisèron, los cercaires scientifics alemands a Micònòs, sus lo penjal d'un temple aroïnat onte trimèron un brave milierat de vestalas, a jogar son fifre estranh, als sons de crestinèla, que rebombissian sus lo maubre venat negra, de las colonas debordeladas . Esperava un batèu blanc per ajudar los paures umans entre lo passatge de l'Estix.
Vivia de ren, de l'aire del temps . Sortissia de sa bauma tre que fasia bèl temps per esperar, las paraulas d'ajuda, d'un poéta a mand de daissar son arma cabuçar al non ren, e bufava sa musica aspre , sus quatres nòtas reguèrgas , savètz , coma quatre gotas de lima, sus la lenga un jorn de secada, coma per revèlhar un darrièr còp l'agach.
Perque sortiguèt tal jorn per jogar?
Per breçar d'unas paraulas doças aplechavas pèl còr :
Aqui çò qu'ausiguèt Clemença:

Un batèu long e blanc rebala sus la mar,.

rastèl pacient e lent que rascla lo prat clar.

Amb l'anar fastigòs de lo que va morir.



S'en va e ièu demòri gelos de son partir.

ò ! demorar sus la còsta e gaitar lo batèu!.

un batèu long e blanc qu'es un cigne benlèu.



Qui m'acompanharà quand passarai l'azuèlh?.

me plorarà de còr sens asondar sos uèlhs?.

qui m'acompanharà jol darrièr camp de mossa?.



Aquel long batèu blanc tornarà ben deman...

e mon pensar trebol se vira a l'autra man
.

La mar es bèla e bona e la vista tan doçà.


Pau de Ligonièr ( tirat del Gai Saber n 510)

E Clemença gaitèt un temps lo cèl per veire ont anava aquel batèu tan bèl. Ja s'enauçava. Sas vèlas ufladas de las quatre nòtas agudas, que revertavan las d'un estornèl. E puèi ganhèt l'espandi negre que fa lusir las estelas.

dimanche 24 août 2008

Clemença Isaure


Dins una miniatura miracolosament servada dins las cavas del Vatican, se trova descricha la victòria de Clemença Isaure sus lo leon african.

Clemença lutja per la libertat . Es clar. Los castèls amont s'amagon  darrièr ela de la rabia françèsa . I a las corts d'amor, l'amor cortès, l'amor tot cort.  Lo caval es clarament lo de Ramond VII . Es montat coma un ase.  Podètz veire las capotas que volan dins lo cèl blu. Vertadièrament que la vida devia èstre bèla aici. Dabant qu'arriban.. . Que? Devinètz un pauc.

Clemença montava "a cru" çò que li foguèt missantament repròchat per Innocent II , III , IV  e de seguida per Onorius I II III IV , ( one two three e foor se dis en françès ara, mas que soi pas segur de la gramari )avant de se dire que per ma fe , n'avian ren a fotre, levat de caçar lo catare , de minjar e de pas dormir solet .

Auèi demòra pas  pus qu'aquela imatge , pels joves , per lor far jogar lor imaginacion occitana, mas sens las mans . De fach Clemença Isaure es venguda a ela tota sola nòstre Fòrt Alamo  o milhor nòstre  Camerone .

Es a dire la representacion de la resistencia occitana, inausida , incredible , inimaginable, miraculosa, mervelhosa,   e Marianne pòd estalviar a mòrt per  se pagar un game toy, levat de reconeisser qu'ela tanben aimaria de montar a cru. Dins aquel monde pantaissat. 

samedi 23 août 2008

crosada seguida2

video

Un còp èra, i avia un païs a mand de venir estat. Lo sol de l'Euròpa de l'atge Mejan a mand de venir un estat , luenh de l'Euròpa, e de la potençia de la gleisa.
Dins aquel estat espeliguèt una religion , que totes dison caluga, ara , mas que praquò grelhava mai que mai e , qu' agrada fòrça als aujòls tot parièr, espandida de pertot dins "Occitania", que la gleisa catolica se podia pas pus combatre, levat per l'espasa e lo fuòc . Son los evesques del miètjorn que sonèron lo tòcasenh, e preguèron aprèp lo Papa, que demandèron la crosada, que els èran pas plus de malha de lor far cridar cèba als Catars.
Alara pel Papa Innocent III se pausèt doas questions, prim, e una que lo tarufava d'un moment, per la causa de l'emperador del Sant Empiri, lo Frederic que rebalava los pèds _, e dos, lo del rei anglès Joan sens Terra, qu' escotava ges las leiçons de la santa maire . Los escomenjèt mantuns còps e mème prechèt la crosada contra elses... Es aital que Filipe Auguste manquèt gaire de s'embarcar cap a l'Angletèrra per lor ensenhar l'obedience. Mas quer per astre l'autre rusat se desconflèt e se declarèt vassal del Papa.
Cò que faguèt tanben Ramond VI mas que lo Papa volguèt pas ausir , pròva qu'i avia d'autras rasons.
A Innocent III , li venguèt alara l'idèa lumenosa, de conflar un pichòt rei franc vengut del nòrd de la Belgica actuala e de'n far son braç armat. L'autra demandava pas mai, que sabia a pron pena escriure, que vivia sus una Tèrra frèsca, e que lo mercat pareissia agradable , vist que lo Sant Paire li comandava de panar, tuar , violentar, a volontat e de ganhar lo paradis en prima, merce de las indulgencias perpetualas. Coma èran tant criminals, que cresents foguèron estrambordats.
Cò qu'arribèt? França venguèt la filha ainada de la gleisa e de Roma , e eiritèt de las tèrras liuradas en preda en escambi d'una obediança absolguda. Una filha qu'eirita de la gleisa a n'aquèsta epòca de que se pausar de questions?
Pas mai que Joana d'Arc foguèt una santa sortida d'un convent e capable de tener l'espasa, pas mai que sens l'ajuda dels Angleses e Americans en 1940 , la França trapèt un biais de se desliurar, e de tornar trapar las colonias.. Tre sa naissença la vodacion de França es s'opausar al German. O faguèt a mantunas represas, e son pas los anglo saxons que cambièron ren a la tòca volguda per Innocent III. Uèi dempuèi Joan Paul Dos , cercan de nos tornar cap a la Russia , mas los vièlhs reflèxes demoran , encara que .
Aprèp a França, li venguèt d'idèa de sa grandor. Mas paureta, foguèt pas jamai capable de trapar los païses francofonas de Belgica e de Soissa... Alara que senhorejava coma borgesa novèlament enriquesida, tre que passava Leire .
Costuma de mentir a perpaus de son Istòria, la França es clarament mostrada del dèt guinhaire; a totas las epòcas, coma o mostrèt Labouysse, dins son libre titolat Histoire de France L'imposture.
Mas pareis clar que sens l'accòrdi e l'ajuda, de la gleisa , jamai Louis VIII encapès las tèrras de Raymond VI , qu'aquel capetian , mostrèt plan entre lo primièr sièti de Tolosa, que se sentia pas de lutjar contre lo comte de Tolosa. Partiguèt. Cò qu'espanta encara auèi los istorians alara qu'avia una armada poderosa de prumièra qu'auria degut tot esclafar d'un pet.

mercredi 20 août 2008

passejada a Marmande

Sus la miniatura? Se vei un nen, un enfant de Marmande , la vila rica, la vila meravelhosa del miètjorn , la ont la tèrra reverta un paradis... .
Darrièr el lo rei Lois VIII , lo filh de Philippe Auguste, lo futur rei, que se sarra ambe son espasa per lo tuar. Coma foguèron totes tuats los nens dins la citat.
Lo cronicaire del rei parla de 5000 mas òm pas al juste quand de familhas de païsans venguèron se rescondre , darrièr las parets de la vila , dins l'esper d'escapar als borrèls françèses\

Conis s'endevenguèt?


Innocent III es mòrt, lo Papa Honorius III pren la seguida de la roina del nòstre païs.
Raymond VII qu'a la sanqueta(milhor que lo paire Ramon VI) es en tren de tornar recaptar las terras, raubadas al comte Trencavel e a son paire Ramon VI...
Honorius III suplica Philippe Auguste e son fils l'eiritièr de menar una autra crosada contre los Albigèses.
Om vei encara clarament lumenos, l'intervencion acarnassida deRoma per acabar la roina del comte de Tolosa. França es ben filha ainada de la gleisa.
Lo Papa crenh mai que tot la potencia l'emperador germanica Frederic, que vòl pas obeir al Papa, qui foguèt o serà escomenjat. Lo papa escomenjarà tanben e prèchara la crosada contra l'Anglatèrra de Joan sens Terra alara que Philippe Auguste es a mand de traversar la mar del Nòrd per purificar los Grands Bretons quand Joan sens Terra se declara vassal del Papa . La crosada s'arrèsta sul pic.
França es donc lo braç armat de la gleisa ...
Per malastre per Lengadoc Honorius III refusa la meteissa reconeissença al comte occitan. Per el vòl la sang e l'espasa. Sab qu'es venguda una lutja a mòrt...
Philippe Auguste que pòd pas pus esperar quicòm de mai del costat de l'anglès se torna cap al mièjorn, que de genolhons merce del trabalh del paure Simon, e enveja son filh.
Philippe Auguste vòl pas que Ramon torna trobar sa potencia passada.

Lo prince Lois futur rei de França pren lo camin del mièjorn. Una armada vertadièrament reiala dis lo cronicaire Guillaume lo Breton:, 20 evesques , 30 comtes , 600 cavalièrs e 10000 arquebusièrs . Retrovan l'armada D'Amaury lo filh de Simon Gloucester de Monfort qu'es mòrt entre temps dabant Tolosa que la peira benesida enfin tustèt ont calia... .

A la debuta i a un escambi de presonièrs , de cavalièrs . Patin pala los jòcs de la cavalaria... Mas aquò dura pas.

Aprèp foguèt la carga mostrosa, lo chapla , lo masèl, lo crimi, la tuaria complèta, totala....
Los croisats traversan la ciutat , lo crid, lo rambalh montan , òm cor dins la vila ambe d'armas afustadas e alara comença l'òrra tuaria . Las carns , la sang , las cervelas, , los pitres, , los membres, , los còrs dubèrts e talhadats, los fètges, , los palmons espandits a l'aire, rebalats pel sòl, . La tèrra , lo sòl, , la riva sont roges de sang . Ne demòra pas cap d'òmes , de femnas d'enfants , joine e vièlhs totes son fendasclats . Cap d'èstre s'escapa levat de s'èstre menimosament amagada.
La vila es destrusida e lo fuòc l'abranda .
La descripcion es de Guillaume lo Breton , cronicaire de Lois VIII, lo futur rei, ; " òm tuèt totes los borgèses , ambe las femnas e los pichòts enfants totes los estajants dusc'al nombre de 5000"
Tota la populacion de Marmande foguèt tuada coma de bestial a la masèlaria.
Lois VIII quitarà lo sièti de Tolosa . Que los Tolosencs son tròp valents. Mas se remembrèt de tot e s'aprometèt de tornar que lo Papa li donèsse d'asseguranças sufisentas.
Vengut rei demandarà al Papa, las dichas assegurenças, avant de bolegar l'artèlh contra Ramon VII.
- 60000 livre parisis es a dire que serà la papautat que pagarà los fraisses de la passejada.
- que l'Anglatèrra aura pas lo drèch de far la guèrra a la França entre la crosada contre los albigèses
- que l'emperador germanica devra daissar Lois VII "trabalhar" tranquile e tuar sens dever se batre contre d'autres .(idem)
- que lo papa dèu prometre e senhar la donacion de totas las tèrras dels Trencavèl e dels Ramonds al rei de França .
- e de segur las indulgencias perpetualas e lo paradis drèchament en primièra classa.
Lo Papa diguèt de Oc.
La França mai granda? La França que ganha los pòbles ambe sa grandor d'arma, e son engenh natural de pòble cxausit per Dius. Sufis de demandar al Papa.
Sant Peyre dèu se revirar dins sa tomba
. Tuaràs pas, Panaràs pas, Envejaràs pas la femna del vesin....
Es a dire que lo Lois VIII es en desplaçament totes fraisses pagats e segur d'èstre pas atacar pels autres chucaires de sang de la noblèssa estrangièra de la crestientat occidentala e romana, que tardarà pas de partir a la conquista del monde per lo far aprofièchar de la nòstra civilisacion....

Concusion: solide que sens l'ajuda religiosa, spirituala, militara , l'argent , las entresenhas dels servicis segrèts de la gleisa , França jamai auria pas capitat d'envasir lo mièjorn e de roinar Trencavel e Ramon.

lundi 18 août 2008

Montauban

Sus l'imatge que nos venguèt d'un brave dominican , se vei dòna Aliça que prega lo rei de França per una ajuda , entre que Folquet lo delegat permanent als crimis e chaples de totas menas, se demanda plan consi far per en tuar un fais,.... d'eretics senstuar de catolics vertadièrs. Se dis que d'un costat es pas tant grèu qu'aquò, quand òm i pensa.
A la crida de Besièrs cridèt a plen pitre : tuatz los tots que Dius reconeissarà los sèus.
Solide que Dius pòd destrigar tot aquò. Al cap de tot , anem totes morir. Sem pas a un de mai o de mens.
Sus un polit cadièral lo diable espiga la fenèstra e reverta Simont deMontfòrt Gloucester que ven de tirar un còp .... de mai son espasa ambe dòna Alica , Totes se demandan qual es aquesta lusor que tomba de las estèlas , l''èrsa ufla dejos , e per un brave esfòrç , los Maures e la mer montan dusca'l pòrt....

Bon Montauban es d'un genre autre . Se volètz es una mena de crimi pichòt que dona una idèa polida del servici d'entresenhas clericala de Simon; lo KGB de l'epòca , la DST , IS o la CIA coma voldrètz mas es ça mèsme .

Quand Raymond VII començèt de caçar la canha de son reialme. Los montalbanèses li faguèron saupre que lor agradarian de recebre las tropas ramondinas e de forabandir las cimas que sanhavan lo païs en fasent mina de cercar d'eretics. E donc 500 (cinq cents) tolosencs partiguèron e arribèron de nuèch e, de recondons , per caçar la còla de paucs vals ; que chucavan la sang de la vila dempuèi bel briu. Mas los paurets èran esperats . Qual los vendèt?. Mas foguèron venduts, traïts. Passen la pòrta que foguèron totes escotelar missantament.
Excusatz , savi que ia de chaples mai illustres, que França faguèt milhor, Montauban foguèt una pichòta maselaria a pron pena senhalada per Vaux de Cernay l'istòriògrafa de l'obra ensanhosida de Monfort , que per dire, los libres d'istòria ne'n parlan pas tant qu'aquò, coma si avia una vergonhassa prigonda dabant un tal personatge , amai del Folquet , un del prumièr artesan de la bastison de França.

Mas que nos demòra encara de racontar Marmande e Lavaur e tant e mai . Los mai orres crimis de l'epòca dins Euròpa , que dins Palestine los crosats , manjèron carn umana, e enfants a l'asta .
Per astre la crosada contre los albigèses sachèt demorar dins las raras de chaples òrres mas dinhes del genre uman , mas pas cap canibalencs, d'aprèp çò qu'òm sab; mas ont es lo darrièr grad de l'orror?
Tot aquò per dire que las crosadas van dubrir la vètz a las colonisacions e a l'esclauvatge e als camps de totas menas .... E que tot aquò es pas arribat per asard . Que per i far cal un aprentissatge ,un ensenhament e las leiçons de l'istòria...
Per dire encara que França faria milhor de se calar que de donar de leiçons que sabi pas se ten pas la medalha d'aur per las guèrras de totas menas...

samedi 16 août 2008

Lo chaple de Bram


1210 a Bram una vila a pron pena armada. A drècha :" la passejada dels òrbs)

Bram es pas Besièrs , Marmande , Lavaur, Carcassone , Narbonne , ni totes los autres vilas que foguèron violentadas sens pietat, mas Bram es representativa de las ciutats occitanas maseladas e torturadas al nom del Crist.

Mas i tornarem...

Un vintenat d'evesques , e son braç armat Simon de Monfort Gloucester , ajudat poderosament per son armada germanico-anglò-borguinhò- françèses van far istoricament de la França, la filha ainada de la gleisa. ( Cò que resuma tot)

Qu'es plan la gleisa que faguèt França, çò que la França vòl pas coneisser, qu'oblidan de l' nos ensenhar a l'escòla, mas que la gleisa ela se remembra totjorn, encara uèi. França filha ainada de la gleisa de que faguèt de ton baptisma?

Una femna , l'Alice de Monfort , mas es una femna,? o una draquèssa?, una canha? del Monfort li menèt , coma de costuma, per aquesta guèrra totala , a cada prima , una còla de lops , baptisats ( dins los libres d'istòria) fina flor de la cavalaria françèsa,(òm imagina la flor!) que s'assadolèran tant e mai dins lo miètjorn , e que venian, pareis, d'unes per aparar la cristianitat (de l'amenaça catara) , d'autres per causa de la mission civilisatriça divenca de la civilisacion occidentala e amai de segur franchimanda. Mas totes d'accòrdi per pensar que la fe noiris pas son òme, e de compas, donc per desraubar, maselar , cremar, violentar , quand se pòd, subretot quand la gleisa dona sens reguinhar l'indulgencia perpetuala... Que te permès de traçar drèch al paradis, sens passar per la casa purgatòri, o encara mens infèrn.

Se trobèt que dos, (2 avètz plan legit) cavalièrs françèses èran mòrts dins d'orres patirasses a Puisserguièr. Mas qu'èran cavalièrs e françèses. Lo cronicaire dis que Simon se'n sovenguèt quand dintrèt dins Bram. Pòguèt enfin donar sa mesura .

Prenguèt 100 (cent) presonièrs occitans , lor faguèron crebar los uèlhs , copar lo nas , la pòt nauta e los envejèts a Cabaret per espaventar lo païs e los tres castèls assiejats que tenian encara. Me pareis qu'ai jà legit quicòm de pròche , que se debanèt n'i a gaire dins un vilajòt que ..... a Oc Orador sus Glana son nom.

La terror , l'esglai , la sang , los cremats de pertot , las violençias . La mèsa en plaça dins cada vila, dins cada castèl, d'un baron del nòrd cristian e civilisaire. Aqui la bèla armada del Crist .

Remarca: E uèi l'istòria dis encara que los occitans perdèron la batalha de Castelnaudari per de 'cambajon", per que trapèron los carris emplenats de noiridura que devian servir a Monfort. Son bèstias aquelses occitans non? S'ameritavan pas d'èstre vincuts?

La famosa objectiuvitat istòrica francholharda, çò que laissa suspausar la qualitat de l'ensenhament pel demai .

A la meteissa epòca , Simon de Montfort escriu a InnocentIII ( lo mai grand papa de l'istòria pareis, e grand amic de Monfort) per li dire qu'an tant aroinat lo païs d'aici qu'an pas pus los mejans de pagar los soldats... E que caldria l'ajudar un pauc ... Per dire que se trobèt coma Atila sens èrba o res de mai de cremar

Mas tot aquò foguèt pas res , en rapòrt de çò que faguèron sul camin e dins Palestina . Mas i a tant e mai de chaplas de pertot qu'òm sab pas per ont començar. Que i a los chaplas dels Uganaus , los de la revolucion , los dels chouans , los de Napoleon , lo d'Argeria , d'Indochine, de Tunisia, d'Indochina . E l'esclauvatge ...

Tot aquò per dir que lo dever de memòria es pas encara arribat a Paris...

.

mercredi 13 août 2008

Roger Trencavel e son borrèlh

- Ièu que soi Roger de Trencavèl e per dabant Dius , prenguètz la mia vida , mas laissatz los partir.

lo vicomte de Puylaurens e los dètz evèsques mormolhon. Los barons del nòrd fan un çaganh.

-
parlatz pas pus de çò qu'es pas vòstre ...

- Sabi mas mon rei Peire d'Aragon e lo comte Ramon ...

-qu'imaginètz paure fòl que van venir per vos sauvar!

-Oc ! de segur paratge, son de paraulas , de vertadiès cavalièrs . .. Vòli pas pus de chaplas per aici. Mon pòble demanda pietat. ..

- Te aqui vostre idèa! Es bèla la lor paraula. Qu' Innocent III crei pas pus vòstre innocençia . Sem dètz evèsques aici, per ne'n finir ambe los eretics qu'an anisat de pertot, dins tote lo lengad'òc e subretot dins lo Razès.

-Mas car senher , que soi anat a Jerusalem per aparar los luòcs sacrats...

Simon de Monfort e los barons alamans e françèses
- sufis las parlicadas . Dius espèra ...

Lo vicomte de Puylaurens

- Messorgas e enganas ... Baissatz lo cap quand vos parli...Setz pas dinhe de baisar la santa crotz, se podètz encara. Oblidètz totjorn qual soi? Ma boca , ma lenga , mas paraulas son las del papa , nòstre paire benastruc. Dius li dona vida. Aquesta vila l'avètz liurada al josius , als eretics , a sodome... Baissatz lo cap caluc. Sentètz pas lo pes de la potencia divenca?...

- Perdonatz senhors , mas qu'avem pas jamai renegat la paraula del Crist , mas non , vos enganatz , .... qu'aici se volètz es un biais de parlar de tot liurament... Mas Onorem la paraula de Dius ....

-A A A parlar de tot ..... que .... de las amassadas onte los preires son trufats o l'ensenhament de Peire es renegat, onte escupissètz las paraulas del papa...Onte los bonsòmes fan cridar cèba als ...

- mas...

- baissatz lo cap .... lo borrèl se sarra... Avem pas gaire de temps .... Tròp tardièr sètz ....

Los barons alamans borguinhons anglèses , bretons , e Dòna Alice , trepèjan, totes de far de rambalh e d'escupir a la cara de Roger Ramon de Trencavel que sas tèrras seran lèu violentadas per totes los paucs vals.

-pietat...

Un ribaud que se passèja ambe una rauba panada a una catara :

- qu'òm lo crèsta... de pertot

Arnaut Amaury se leva e crida :

-silenci...

Los rires s'atudan dapassèt. Montfòrt cascalèja mai fòrt que los autres e parla a l'aurèlha de l'evesque Amaury que se leva.. . Puylaurens tussa e i torna :

-tròp tard. Peire d'Aragon es tornat en çò sèu. E Ramond VI vendra pas , es encara mai copable que vosaus, un miserable que son ora vendrà. Paure nèci , Amaury l'evesque e Simon de Gloucester perdonan lo vòstre pòble , pel moment, mas vosautres demorarètz presonièr... Adiu.... Podètz demorar de genolhons , dabant de cremar dins infèrn, e mai doçamenton , que crèsi pas que Dius vos ausissa , que vos cal recomandar vòstra arma a Dius? Mas cap de preire voldrà pas vos escotar.

Arnaud ven ambe sa cròça que reverta una dalha .

Baissatz lo cap e pregatz .... dis lo sant òme

lundi 11 août 2008

desesper

video

Aprèp lo chaple de Besièrs , los òmes , mas èran d'òmes o de bèstias? d'Amaury e de Simon de Montfort de Gloucester, se rabalèron entre une setmana per arrivar a Carcassona. Los crosats françès, alamands, borginhons menat per un anglès el meteis aconselhat per tota una còla d'evèsques, Arnaud Amaury se passèjèron a far los florits al long de la via romana sens oblidar de vistalhar Homps , Trèves, e Saint Frichoux Capestang e autres citats, coma o dis Vaux de Cernay. Sens ne dire mai.
Los nòbles e tota la populacion espaurugada per un tal chapla, dins tote un ròdol de vingt quilomèstres venguèron se genolhar dabant los paucs vals e los barbars, que se paguèron de bon temps .
Que la gleisa prometèt tre la debuta lo perdon dels pecats e lo de las "bavures" que se sona ara del bèl nom franc d'amnistia generala. Coma o coneissem dins nòstre bèla republica dels drèches dels òmes a mai qualques còps de las femnas.
La gleisa manquèt pas , entre la conquista d'un monde "pieger que los sarrasins" de trobar , a flor e a mesura , son biais de far, quicòm coma encoratjar e dabegadas de consèlhar las intervencions , tot en deplorant los chaplas. L'òme diguèt aquel eternal pecador.

Es aital qu' en seguida , los prechaires arribèron totjorn ambe los soldats en America , mas dabant los mercants. Ambe l'esclauvatge que geinava pas degun vist qu'existissia fa bel briu dins l'Euròpa occidentala dels serfs "serves" Serbes. lo nom explica mai de causas auèi.
Per dire que l'Occitania foguèt pas qu'un terren d'assaj per un papa de pesar sa potencia .
E qu'un còp de mai, (o dire es un mena de plaser solitari) sens gleisa e papautat , França aurià pas jamai capitat aquel òrt oçccitan.

samedi 9 août 2008

sovenir

video
Vingt siès ans fa , a Foix , lo fraire e ieu cantavèm .
Ont sètz passats amics
Del costat enemic.
Temps bèl vos a cambiat .
Temps bèl es acabat
Per trapar la pluèja .
Nos agradava fòrça de far ploure e de cantar. Pareis qu'es plan bon per la santat quand òm l'a.
Aqui la resulta de las recercas. Per un quite jorn de calorassa.
Pareis qu'ambe lo rescaufament climatic aquela musica pòd ajudar d'un biais doble , lo que planta de milh per exemple, per asaigar , e los que la cantan per mer milhor digerir al cap d'un repais pesuc. Un còp èra o fasiam.
A passar temps .
A Joanon que cantava de longa.

jeudi 7 août 2008

tretze

video
Tretze Antonin Perbosc Contes Atal letras d'Oc

Treze abans de ganhar la bèla renomada
que l'a fach immortal
s'apelava pas brica atal;.

mas son nom vertadièr es causa debrembada,
desempèi tant de temps qu'a quitats los esclòps .
Se ditz que la nuèch de sas nòças
baisèt sa femna tretze còps.
Los òmes d'alavetz , a ! n'èran pas de ròssas
per l'òbra que se far devath lo cubricèl;
trobèron ça que la lo prefach subrebèl:
aquò passava l'òsca ! aquel n'avia de fetge!
Aqui cossi se far que l'apelèron Tretze,
e aquel escais nom tombèt pas d'aqui enlà.

Sa femneta del còp èra tota gauchosa.
Las autras se disian: " Mon Dius! la crebarà!"
mai d'una , se pòt plan , amor qu'èra gelosa
e cobesa d'un tant polit sòrt... Cò que i a ,
aquò's que, sia per èstre estada tròp baisada
o sia per quicòm mai, la jove maridada,
pecaire, moriguèt abans la fin de l'an.

Tretze, ni mai ni mens, èra un simple pacan
que per tota fortuna avia pas qu'una marrida
bordeta ont s'esquintava en fasquent magra vida,
manjant mai que res plus sopas e pan golsat
e beguent rèire-vin tant que cal asagat.
Tanlèu sa femna mòrta,
coma èra de mal viure aqui mai de sadol,
Tretze clavèt sa pòrta
e i virèt lo cuol.




mardi 5 août 2008

lo pol coquin

video
Lo pol


Aqui que, bèl temps a , i aviá ‘na castelana.

Son òme guerrejava en contrada luenhtana

Ela, dins son castèl, se donava bon temps.

Per plan mai d’un galant se mostrava domètja :

Cap que la contentès , ni madurs ni jovents,

Tant talament aviá lo fuòc a l’entremècha.

Quilhada a sa fenèstra , aqui qu’un bèl matin,

Coma totjorn de sa nuèchada mal sadola,

Los uèlhs esperlucats , la galharda èra en trin

D’agachar… qué ? lo pol montar sus una pola

Per la cocar ; » Còcòricò ! ».

Aqui-losus una autra, apèi a la tresenca.

e totjorn coma aquò.


Aquì a sèt. « ò ! la vida paradisenca,

Pensèt ela , s’aviái , iò, jos mon cubricèl,

Un òme que valguèt aquel afric aucèl ! »

Aqui qu’un vailet del castèl

Passava pel codèrc. I diguèt risolenca :

« Sabes quantes de còps aquèl pol a cocat ?

-Non , Madama.- Sèt còps. Qu’en dises ? Es margat,

aquel d’aqui. Se ditz que bèstias n’an pas d’ama :

se pòt ; an quicòm mai ; aquò’s pas en tot cas ,

un òme que fariá tant , afanòs percaç.

-Que biscantatz aqui ?- La vertat.- Ò ! madama,

i a mai d’un òme autant que vòstre pol valent.

-Es que tu, per asard, quand aquò’s s’endeven ,

ne fas autant ?- Òc plan, madama òsca segura,

amai quicòm de mai , se cal , sens ventadura.

-Escota, s’es vertat qu’ès un tal desgordit,

Te dobli ta soldada ; òc mas se m’as mentit,

Se n’ès qu’un vantairòl, sul còp pèrdes ta plaça.

-E ! madama , òc , sautètz , se soi un vantairòl ,

quand vos farà plaser.- Anuèch. »

La panturlassa

Recebèt lo galant , lo ser, jos son lençòl,

Friutanda de saber çò qu’i anava rescàser.

Sul còp al lièch, sautèt sus èla coma un ase .

Rdit ! un, dos, tres, quatre, … Ò ! dessùs e dejòs,

Tota la borra ne fumava !

Aqui lo bragard amoròs

Diguèt : « S’un cort relais pas tròp vos derengava ,

Beuriái un brave còp, aquò me done sèt.

-Beu. « Vogèt , tt quilhat , la otelha a galet,

e diguèt, regaudit : » Ara tornem al matre.

Madama, perdètz pas lo compte : èrem a quatre .

-Quatre ? N’èrem qu’a tres.- Agachatz la paret :

la pròva n’es aqui ,- Ò se caldriá pas batre ,

ça que la , per tant pauc !- i ai mercat còp per còp

una barra plan carbonada :

n’i a plan quatre , agachatz , e pas una de tròp.

-Auràs comptat un còp dos còps , m’as colhonada. »

Alavetz, escafant d’una granda boissada

Las quatre mèrcas del pretzfach ,

I diguèt : » Es atal , madama ? res de fach.

Se me coneissètz pas , un autre còp me pensi

Que me coneissèrètz. I sètz ? aut ! recomenci. »

La dama , aqueste còp , n’agèt a son sadol.

Aviá trobat son pol.

A Perbosc.

dimanche 3 août 2008

Colonisacion

La colonisacion-

A Gide (viatge al Congo)

Etapa de 25 quilomèstres (coma la d’ièr mas, partits a 5 oras e mièja , i arrivarem pas qu’ a una ora, en seguida d’un arrèst perlongat sus la rota. Dempuèi Bosoum los « tipoyeurs » cantan pas mai. Los aubres de la savana s’espaçèjan ; e même daissan completament la plaça a de grands espandis descubèrts . E se vei pas pus qu’aubricèls tant nauts que nòstres aubres fruchièrs, mas d’aubres bèls tant nauts que los mai nauts de l’Euròpa , sens atenjer la talha dels gigants del grand bòsc.

Voldriai plan veire aquelas pradas amplas a la prima, quand las erbas son un pauc tròp nautas e d’un vèrd tendre ; mas dobti , oc, benlèu, dessus de l’èrba novèla ne demòra pas l’embarràs òrre de las palhas , que non posca negrejar sens los consumir lo brasal. D’espandis immenses cremats ; desolacion mai tarrible , mai fòrta que la de cap d’invern. Los aubres son pas pus despuèlhats, mas totas las fuèlhas prenguèron una color monotòna bronzada que fa ambe lo negre del sòl , sos lo dardal del solèlh , una implacabla armonia. Sembla que sus aquel sòl calcinat , cap de vida non odrà pas jamai tornar pareisser, e lo vèrd fòrça tendre del pelenc que grèlha entre las palhas negras, jà tres jorns aprèp lo brandal, pareis gaireben una falsa nòta. Òm diriá un confident curios que compròmet l’efach del drame en liurant tròp lèu un secrèt capable de rassegurar un espectator espaurugat.

Cò que nos atardivèt , aquò’s la rescontre, una ora aprèp l’alba , d’una còla de presonièrs menats per lo « capita » d’un vilatge vesin. Eran onze , la còrda al còl- una còrda que n’èra de fach qu’una cordeleta , que los teniàn totes ligats. Lor aspect èra tant miseros que lo còr se sarrava de pietat de los veire. Cadun portava una carga de maniòc sus la tèsta , pesuga vertadièrament, mas pas excessiuva per un òme en bona santat ; mas pareissan a pron pena en estat de se portar elses meteis. Un sol d’entre elses non portava ren , un pichon de dètz a dotze ans , afrosament magre , arendut de misèra , de june e de lassièra ; e que per moments tremolava de totes sos membres , e la pèl de son ventre èra bolegada de frenadis spasmodics. Lo dessus de son cap èra coma pelat , lo cuèr pelsut remplaçat , per tròçes per aquestas menas de pèls que se generan sus las blassaduras o sus las susfacias que foguèron escaudadas. Semblava incapable a jamai de sorire . E totes sos companhs de misèra , al rèste , èran tant lamentables qu’a pron pena s’i vesiá dins sos uèlhs una lusor d’inteligençia . Tot en questionant lo « capita » , vojèm entre las mans de l’enfant lo contengut de la biaça , ont se trobava pas , per malastre que tres boçins de pan secaros.

Dins l’assegurança d’arribar lèu a l’etapa , avem daissat partir los portaires dabant , sens nos estre servat de que minjar en camin. L’enfant devòrèt aquestes crostons tal una bèstia , sens un mot , sens un quiti agach de reconeissença . Sos companhons , estant mens aflaquits , pareissavan tant atalentat qu’el. D’aprèp los questionaments que lor faguèrem, semblèt qu’ajan pas cap minjat dempuèi un cinquenat de jorns. Aquò’son , segon la dicha del capita , d’escapats que viviàn dempuèi tres mèses dins la brossa , ont los imagini coma bestias percaçadas.

Mas las dichas son contradictòris e qu’en seguida questionem Kote , lo cap del vilatge vesin que donèt l’òrdre de los trapar , puèi, al ser , ambe los del vilatge d’onte vengan e ont campem per la nuèch, òm solfina que partiscan dins la brossa per gardar las fedas que, dins lo vilatge tombaban malautas o , per fugir lo missant sòrt qu’avian fach perir mantunes de sos enfants, o per fugir , de « far des sacas a arachidas , comandats pel capmèstre , per l’administracion, o tot simplament condemnat per insubordinacion e renèc de trabalhar a las culturas. (De notar qu’aquelas , dins lo vilatge vesin son plan polidas tant coma ne’n aviam pas vistas, fa bel briu ).

Ausissem dire que s’èran establits dins la brossa onte avian creat un vilatge. Segon els, aurián estat maltractas violament per lo cap Kote , e per lo monde de son vilatge , qu’ aprèp de los aver estacats a de pals , los aurián cubèrts d’escobilhas. Qu’es malaisit de ren coneisser , de ren comprendre. E même , cal plan avodar , la magror d’aquestes monde , lor miseria aparenta , non nos pareissian mai diferentas de la dels estajants dels vilatges que traversem. Ren de mai miserabla que las baraquas onte vivon , amolonats , mesclats (un ne’n conten onze un autra tretze). Pas un sorire , pas cap de salut quand passem. . A ! que sem aluenhats de la dintrada tiomfala de Nola !... E auriai jà degut parlar de l’operacion junta dont nos parlava Morel , que començava la velha de nòstre partença de Bosoum- per quala Morel envejava cinq milicians (cadun ambe vingt cinq cartochas , e òrdre de tirar pas qu’en cas de besonh) que devian retrobar en un punt previst, d’autres milicians menats per tres administrators . Las quatre columnas , en marchant l’una vers l’autra, podián pas daissar escapar d’unes insomès ireductibles que , viudant , a l’òrle de quatre subdivisions vesinas , cada còp que l’administrator de l’una los perseguissiá – tot aquò dempuèi un brave moment, e dusca’l jorn o lo Governador Lamblin arrestèt de metre fin a n’aquela resistençia . Caliá veire dins aquel convòi d’aqueste matin , la resulta dels òrdres donats ?

A Gide Viatge al Congo

( visca la francofònia , que l'Africa n'es l'avenir)

vendredi 1 août 2008

enfants












Enfants jogant a l'ombra d'un platana dins l'aire tebes d'una vesprada d'estiu.