dimanche 28 février 2010

revolucion


Me soi demandat s'èri pas a mand de venir cabord.

Totes subte, o parlavan occitan , dins las carrièras , dins lo jornal , dins la tele, a mai dins los sindicats , Malvy tanben al conselh constitucional, regional, , dins academia. del costat de la liga , dels dreches de l'òme , de la femna , dels cavals. Me soi dich lo país es fotut. Dins los partits politics o ressegavan . Qualques paures mots de francés escapats , esquintats qualques còps dins la familha. Demorava pas pus ren de la lenga de Moliera, de la Ginesta e la del riu de la Combarèla. .

Lo quite cat m'agachèt passar e miaulèt occitan.

A la tele la còla occitana de rudbi que ganhèt los galeses , vestits de blau , quitament totes nacionalisats , totes contents, tal una còla de conscrichs de las annadas 50 quand gulavan per las carrièras pintats a la cala , o bandats a la clau : « bon per las filhas » . Imaginatz ; totes lo cuol a l'èr que pausavan ja , afogats, per lo calendièr de Maria Clara, e que lofavan quitament dins occitan.

Sicre passèt sus un carri urós de la nacionalizacion de l'occitan. Avia perdut lo cap.

Alara sortiguèri marchar per me cambiar las idèas.

Marchèri un brave briu.

Cal dire qu'èra lo primièr solelh de la fin de l'ivèrn...

D'un moment me venguèt d'estelonèlas davant los uèlhs. Coma se m'èri passat dins la quatrena dimension. Puèi las belugas . Enfin de liaçes...

Que vesiái davant ieu, a l'abroa de la rota?

Un panèl amb' escrich: « Mureth, occitans davant al meu co'mandement »

Pel còp me diguèri que lo conse ne'n fasiá mai que tròp.

Ja lo nom de las carrièras , lo drapèu occitan sus l'ostal de la comunas , un jornalet titolat : La Despacha» tradusit en òc, catòrze libres en òc , dins la bibliotèca, dins un canton , rengat jos titol rai: « òbras dins las lengas originalas» , ambe los angleses , los germanics, los espanhòls e totes los autres . Tròp es tròp. E los enfant quitament forçats d' aprendre las lenga dels aujòls. Mas ont èra la libertat? Lo drech de se causir las raices? Son sòmi d'identitat

Ja que se parla occitan dins lo metro .

Pel còp me sentiguèri lo vomit arribar.

M'en tornèri a l'ostal en bramant com'un ase : anem enfants de la patria . lo jorn de glòria per veolia , contre nos de las caganhòlas , caldra plan se metre fuca ... Caldra plan se metre fuca ...

Los vesin m' aconsiderèron sornament , tal un traïdor, levat un qu' i tornèt, ambe ieu al repic :

Anem anem, qu' ambe l'UM-PS serem lèu aroinats ... Tsoin tsoin tsoin ...

Un brieu que totes sortiguèrem le drapèu de la crotz occitana .

Los occitans cantavan liurament per las carrièras ... Per dire...

Savi plan qu'aquel jorn vendrà... Diguèt Bodon. Vertat qu'arribèt . Coma m' o diguèt encara ièr, l'infirmièra de espital...



jeudi 25 février 2010

fada occitana

La fada occitana

La fada occitana rescontrèt un jacobin que rebalava per la carrièra.

Ela se n' anava a la bibliotèca de Mureth ont i a 14 libres occitans.

Li mostrèt lo pitre, sens o voler. L'autre li venguèt d'escruma.

Entre que s' encapriçava d' estacar lo velò, ambe la cadena vièlha.

Qu' èra pas de malvolença, sonque la volontat de s'aparar la bicicleta.

Sabi plan qu'es pas seriosa l'Istòria, subretot la dels jacobins machòs.

Mas la filha ne pensèt pas mai, e lo menèt a l'ostal .

Lo tipe se planhiá , teniá la set, subretot teniá la fam de filhas

L'òme revertava un falord quand cerquèt de la palpejar.

Dins lo tirador de la taula granda , ela trapèt lo cotèl grand.

La radió bretonejava quicòm sus la grandor de Sant Loís.

La tele ressontava la capitada d'un francés al campionat ;

del manjaires de salcisses, de chaudéls e de tripons.

La Despacha lo jornal mud del miègjorn bèl e grand,

Titolava sus ròtle major dels medecins per cas de malautiá,

Sus l'utilitat de pagar sa renda, e de s' aparar de la granissa.

D' alucar los fuòcs de crosament, la nuèch, al caireforc.

D'informacions de la primièra importància pels jacobins.

Tot parièrs als jornals regionals del monde francimand.

La fada occitana escupiguèt e afustèt la lama tres còps .

Sus la pèira d' amolar. E lo sanhèt com' un pòrc lo jacobin.

Que la fada occitana aima pas los grimacièrs, e los vergonhos .

Que volètz la fada occitana aima los òmes, tot plen de sa vertat .


af


mardi 23 février 2010

miralh

STAR

Miralh e amarum e fèsta de la lum,

Cada jorn son rebat, dins la sompa d'argent,

Cada riu son resson, a l'aiga de la font

E crusèlas son las cançons dels enfants.

Q' òm se clina un jorn amb sa cara grisa,

Cap un estrangièr que se clina tanben.

Lo cais entredubèrt , la masca d'espaventa.

Un sorire becarèl, de las dents de davant

De que son aquelas regas al front?

Aquela pèl rufa? Las flors sus las mans?

Aqueles plecs de l'arma? Aqueles oblits?

Me damne. Un estrangièr me dintrèt pel còs?

Sens que degun s' endevinèsse l'engana

Sens que degun brandiguèsse lo clas .

Cap de Dieus per sonar la fin del jòc?

Seriás tu lo vièlh aganit de la boca badanta?

Que se quilha davant ieu amb lo meteis nas?

Davant lo miralh qu'emplena tota la cambra.

Las annadas fugisson tal un issam de sèrps,

Fotre ..Aquel rebat de luna dins los cabels?

Seriás polit mon vièlh. Sens los mossegals

falses dels recòrds , e las desanadas.

L'amarum sorne de la joinessa passida,....

t'aganta l'arma, e quequejas de paur .

Cada jorn a se quilhar la cara , fàcia al cèl,

Aquel falorditge t'a afrabat la pèl.

Torne te lèu a la cambra plonda.

A cada trauc son lusèrp...

De son buf, m'alisarà los uèlhs,

D'una rosal leugièra nascuda de las parpèlas ...

Un pecic de pebre , qualques petales de ròsa

Una olor d'encens entre los linçòls de seda .

Me portarà solaç e qualques anuçòls.

Sab çò que me cal, tre que lo còr me dòl.

AF




samedi 20 février 2010

dorifora defora


DÒRIFÒRA DEFÒRA DÒRIFÒRA DEFÒRA


Lo dorifòra es una bèstia pichona que rosiga las patanas.

Lo dorifòra quand arriva a praici quita pas de te rosigar lo cap.

Lo dorifòra quand arriva apraici jamai se'n torna.

E quita pas lo dorifòra de te far la leiçon sus tot e ren.

E te mòstra lo dorifòra que sias pas qu'una mena de paucval.

Tanben li cal dire al dorifora : « dorifòra defòra dòrifòra defòra »

Veiras que fin finala lo dòrifòra tornara al nòrd.

vendredi 19 février 2010

occitania premsa


Occitania premsa.

Va se pichonar lèu.

Un enfant tricolor,

Blau coma l'acièr

Blanc coma lo dòl

Roja coma la sang.

Mostre sens cara

del jaune de l'uòu.

Enfant sens cap ,

E sens memòria,

penjat per una corda

a un rai de solèlh.


jeudi 18 février 2010

Culture dans la region midi pyrenees


Uèi : amassada regionala de la cultura jos la presidéncia de Martin Malvy.
Que se debanèt jol's capitèl de la Granaria de Balma :
Que de nòu?
Que l'Estat ven de tirar las resorgas de las regions, qu'an pas mai de dreches ambe las talhas..
Que totas las accions engatjadas seràn perseguidas.
Se parlèt de teatre , d' espectacle viudant , d'ajuda al cinemà, d'escalpraduras , d'exposicions, e de passatge al numerica . Se parlèt tanben de l'ensenhament de la musica.
Se parlèt enfin d'occitan, tres segondas d'occitan, ( de la fin de l'occitan?) d'escòla , per soslinhar l'ajudar a l'ensenhament a la lenga d'òc .
Me pareguèt pas gaire convencut, lo president . Revertava una mesura d'acompanhament dusca a la mòrt
Nos daissèt a miègjorn, que deviá rescontrar Montoya , le president de Catalonha
Espèri que li diguèt : plan venguda senhor Montoya al còr bategant d'Occitània . E non pas , França , medalha d'òr des dreits de l'omenèl, de la feme, e dels immigrats, es gaujosa de vos convidar.
Mas o pòdi pas dire. Qu'ai pas cap d'idèa de l'òme.
Auriá tanben pogut cridar
Sénher Montoya : sabètz pas lo miracle , que dins França i a des lengas minoritàrias. E ben França o notèt dins sa constitucion. Es pas bèla França tèrra de libertat? E nosautres, sénher Montoya , dins Miègjorn Pirenèus venem de donar 1 milion d'euros per saubar lo patés... Es a dire la mitat d'un eurò per estajant . Un esfòrç qu'es pas de creire ....
Visca la cultura , visca la lenga d'òc e visca la diversitat franchimanda e europenca.



Mas que benlèu m'engani....

Sens cap de volontat de mai. Sem forçats de comprendre que la lenga d'òc es venguda una mena de missanta consciéncia , sabètz la que fòrça d'elegits, de manténer un malaut, per pas dire un vièlh, viudant ambe l'ajuda clinica de las alenadas artificialas o d'un SAMU quitament prefectoral.
Òc quitament a la cara de l'UE. Per se netejar las mans a la lèu lèu... Per pas se trapar la vergonha.
Elegits que son pas , que las monacas , de sas representacions popularas, e las ombras de sa desirança d'eternitat.
Ajuda..... per èstre pas lo que nos clavarà las parpèlas... Que sia aprèp un tan longa subrevida mortala ambe un rei vengut del nòrd...O que sia per afogament , estrambòrd de democracia , de la diversitat vertadièra?

O França , al cap, lo país uniformisat ...

mercredi 17 février 2010

occitania terminus



Occitània, terminus Occitània, terminus

Òmes e femnas de tota mena Terminus .

Occitània , Provença, Gasconha. Qualqu'un ausís?...

Lo tren del miègjorn, ven de s arrestar .

Al ras de la gara , dins un país gaireben germanica.

Que ten Paris per capitala .... Per capitada!

A la gara del non res , la gara de farlabica

Lo tren de la mòrt , lo darrièr de sa mena.

Ajuda nos, qu'aquel tren es lo darrièr.


Entre Espanha e Itàlia èra un arc.

Un ligam, clavat per causa de mesprés.

Francimand.

Ajuda, Ajuda, Ajudatz nos aquí la fin...

Pels que, d'una calada fan pas qu'una androna.

D'un parladís, un patés.

D'un patés, un accent

D'un accent, una malautiá .

Terminus, terminus , Occitània quequeja,

Etnocide... curios...lo mot Etnocide avètz dich .

Entre las patassas de la sembla diversitat francimanda,

Ajuda Ajuda Ajuda, Ajuda nos.

Aquò's la fin del jòc, de la mòrt de la lenga.

De l'arma occitana.

Un academician brandis sa muleta ,

E se crei d' aparar la republica .

Un jornalista aluserpit se ris .

Entre que lo brau occitan frenís dins l'ombra .

E que los tabans li venon chucar la sang...

Que desgostan sus l'arena

En fasent òc òc òc

Fasètz plaça, fasètz plaça, França país de la diversitat.

Occitània Occitània ta lenga s'amerita ren.

Lo contrarotlaire academician mòstra la sortida.

Lo cai revèrta un pargue nacional aplechat per Francà Kultura ,

Las vilas son arroïnadas e las campanhas embartassadas.

Occitan te sias encapat lo drech de trabalhar al nòrd .

E de morir sens que la pus pichona flamba frenisca de ton alen de ciri, .

Sem vengut la fuèlha dins l'aurassa del temps .

Sem a mand de desaparéisser

Sens que degun o diga o se'n remembra .

La pòrta negra es aquí e ......las claus rovilhadas.



dimanche 14 février 2010

La trocha occitana

per escotar

Un còp èra anèri pescar Los , un brave rivatèl que davala coma un luserp de las montanhas d' Aubrac .

Per aquò far daissèri la veitura a l'Abessièra . Un país perdut de dos estajants , un còp èra, levat la toristalha, un jove de seissanta dètz e la sia maire de mai de nonenta . Me cal dire que m'espaurugava son can borrut, « un beauceron » , tal un vedèl que servava la dintrada de la prada , e lo camin unenc que menava al riu. Aquel riu se vésia pas cap. Era perdut dins las tubas dos cents mètres aval.

Se me recòrdi plan que m'enganèri. Qu'i avia una mena de ròc ont lo camin se perdiá dins sa forca, coma se voliá pas te menar à las trochas. Un rocas ambe un trauc polit , tampat per un pèira, giganta que me fasiá soscar de las baumas preistoricas...

De l'autre costat de la montanha, i avia un autre trauc gigant fach pels romans , que cercavan d'argent...

Doncas, un còp de mai, m'enganèri prigond. Me faguèri paur tot sol. Qu'al cap per me salvar marchèri sus una mena de moqueta de bartas, de babísses e de romecs, de mai de dos mètres espèssa . Que passèsse al travèrs , e seriái vengut sèc com'un parpalhòl a la fin de las sasons del amor

A la fin l'ausiguèri lo riu. Cantava mai fòrt a cada pas. La passejada s'acabèt sus la mofa , que la fintavi luènh entre los fraisses , ambe de menas de tacas iranjadas. Figuratz d'unes plens ponhs de giròlas. Que sabèri pas mai ont las metre. Que pel còp las pleguèri dins un pul.

Que los campairòls m'en chautavi. Que ieu èran las trochas que m'encapriçavan.

Pesquèri la vesprada tota . Ren. L'aiga coma de cristal . Se'n vesiá pas cap la coeta .Pas d'ombra. Cap de trochas e de piutadas de pertot , sus l'arena, coma se lo rivatèl èra vengut un luòc de rescontres .

Ensatjèri , la mosca , lo sautaboc, lo vèrm, Ren.

Me setèri per minjar.

Gaitèri las zig-zaga de las penchas de sèrp, dels tavans , dels mosquilhs, de las mocas de mèrda que van per tropeladas dins las montanhas . Puèi tornèri de desplegar la cana telescopica.

E sul còp de cinq ne'n faguèri cinq , tot juste a la malha . Los es un rivatèl que te tua : pòt t'emplenar la banasta o te crebar d'a fons.

A cinq oras n'ajèri mon confle. Prenguèri lo vial. Per una ora per tornar al vilatjon.

Lo camin se perdèt. Lo camin s'es perdut. Lo pepin disiá que lo camin èra fach per de vacas que revertavan las cabras. Alara imaginatz per un òme.

Susava , alenava , me trigoçèri gaireben una ora per tornar a la veitura.

Amont fasià bèl temps. Que me demandèri s'eri pas partit tròp lèu.

Lo jove païsan de seissanta dètz ans m'esperava a l'autre mand, sietut sus una parèt . Me diguèt:

-alors ...ça a marché

I respondèri pas sul pic puèi alenèri

  • i a una font per aici?

  • Vous en avez fait combien

  • paura que tèni la set ....

  • Venez boire quelque chose

  • mercès...

Lo seguèri en trentalhant dins las coirassas.

Me prepausèt doas dotzenas d'uòs e quatre talhons de cambatjon en escambi , per una trocha . Era cabord de trochas el e la sia maire . Ieu agachavi las estelas pichonas roginèlas que se passejavan pels meus vistons.

A la fin s'enrabièt per dire qu'èra el d'un biais que las apasturavan las trochas.

Ieu li parliài en lenga d'òc. El franchimendajava ...

E me disia:

- a oui , son bounes loss trouches d'aval...

Un biais de dire que los vièlhs d'apraici volon pas parlar òc ambe los « estrangièrs » ..

La lenga per un parèlh d'amics e de familhas. Mas que me'n chautavi èri assedat.



samedi 13 février 2010

Occitana

Clemença


Quand dintrèri portava una rauba roja;

La femna coma la flamba, la capa ,

Trempa de sang e de dòl, pesuga de nèu

Èra aconsomida , recaliu a las rendas,

Per la fenèstra escalprada d'estelas d'argent,

Se vesián las pradas plegadas de posca,

Entre que d'aucèls garrèls udolavan sa set.

E que las brancas nusas escrifavan lo cèl

L'èr espés me passèt son anèl de fèrre

A l'òs de las narras, de la lenga , dels uèlhs

A la raiça de las parpelhas embarradas.

L'èr espés me sarrèt los punhs, l'èr embrenèt.

Vejèri pas qu'una tuba cotonosa e roja.

Cò de sa pel que frenissiá dins son mantèl.

Entre que luènh una campana tindava .

E demorèri aital dins un rai de solelh,

Tal una trocha negra sus un còdol blanc.

Mirgalhada de roja e totjorn occitana

jeudi 11 février 2010

raive d'amor



Mon raive d'amor


La qu'aimi dempuèi que polsa mon còr,

Pertot l'ai cercada

E non l'ai trobada:

Benlèu l'ai crosada e lo triste sòrt

La m'a refusada...

La qu'aimi dempuèi que polsa mon còr

La cerqui pertot e benlèu la mòrt

La m'a desraubada..


D' Enric Mouly

dimanche 7 février 2010

paraulas d'amor


"Un poton", ditz la votz a la cortina,

un mormolh de pregariá etèrna.

un ventolet, tant fòrt que lo buf,

d'un parpalhòl o d'una belugueta.

Las mans febrosas se sarran

Pèl mofa sus pèl mostosa.

Lo cèl desplega son lençòl blau

Entre qu'òm aplecha los folons.

Per recaptar las lasgrèmas de jòia.

Lo solelh esclaira l' astrada.

Dels còs onchats de susor.

E que s' enauçe lo cant del mond .

jeudi 4 février 2010

Occitania


Je suis a l'ombre d'un radiateur d'argent.

Le soleil degoulina ses rais de miel.

Degueulasse . Au coin du monde géant.

Las couleurs violines du ciel sont

Pendant que defilent les sconses

O les nains , les abrogés , e les titulaires.

E les nonces mesopotamiques .

Agaça , merlhe o petrèl

Nascuts d'Occitania granda,

Per beure una gorjada de sang roga;

E chucar un budèl farcit d'escruma.

J'te dis: c'était pas beau l'Afrique

L'AOF , L'AEF fa pas bezef...

mardi 2 février 2010