vendredi 31 août 2007

l'occitan e lo frances pas ça mème J Besson

Lo francimand , ta grelat que siaga , cal que s'abilhe a la mossurenca coma' n parruquièr de vila que va dins un palais rasar lo Mossur o cofar la Madama. Mèmes quand a pas a far qu'ambe de paure monde coma nautres, lo francimand nos diu parlar dins son sicut e non pas dins lo nòstre. Prim-penchenat, còl empesat e levita longa , aital se presenta lo comis d'un bèl magasin davant lo borriaire Baptista que ven crompar 'n estuflòl de dos sòus per son caja-niu. Lo patoès aquo's lo borriaire que demanda l'estuflòl per son darrièr nascut coma demandarià quicòm mai que siès: de julhas , de pindals, de capelinas pels buòus... que sabi iéu... Una seringa per remediar la mairina, se n'avia besonh. E Baptista apèla tot aquò coma aquò s'apèla, sens mai ni mens. Lo brave versificaire Bèulaia, que lo francés apèla Boileau, a dich dins sa lenga çò que vos repeta dins la nòstra:
Lo francimand a paòur d'un f... o d'un c....; Lo latin sens cutar z'o dis tot per son nom.
E ben ! bravas personas , vos cal saber que lo patoès pur sang es de soca o de branca latina: quora filh, coma paire e quora fraire del latin. Donc lo patoès dins son parlar pòt èsser debridat e descabestrat , jos condicion, aquò va sens dire , qu'oblide pas jamai las leis de la santa morala. L'esprit del monde neçis e cutòrbòs vei pertot çò que i a pas . Qu'una mina pataflicada farià tal que me pensi d'aqueles encocolits se tombaba sus qualques termes e qualques recits de la Bibla sens saber de qu'un libre son! Acompari pel las paraulas tan solòment e sabi pel resta tot l'espandi que me cal garda. Trobarès aisit, se me legissètz , de menudilhas risolencas , congregadas presque totas dins nòstre Roergue. Força que n'i a son mèmes espelidas aital ; coma l'uòu de la pola . D'unas son frescas , d'autras ròtlon benlèu dempuèi de siècles , n'i a de tot sens e de tota mena; mes vos desfisi de trobar dins qu'una que siaga quicòm que non se pòga dire davant-un mainat de detz ans . Se lo mot es cru davegadas e debragat un boçin , aquoi lo recit que demanda d'èsser abilhat aital e non pas autrament. (Suban--Segond???) que sentiga pas a pecat de luenh ni de pròche , perque dostariàtz lo mot caporal? Se me volètz far rire , diatz -me quicòm que siaga risible: si que non lassàtz me dormir....

Aucun commentaire:

Enregistrer un commentaire